Ciste pljuvačnih žlezda: Uzroci, simptomi i efikasno hirurško liječenje velikih i malih cista

Uzroci formiranja pljuvačnih cista

Ciste pljuvačnih žlezda mogu biti kongenitalne ili stečene. Kongenitalne ciste nastaju zbog poremećaja u embrionalnom razvoju duktogenog sistema pljuvačnih žlezda. Stečene ciste uglavnom se pojavljuju u velikim i malim pljuvačnim žlezdama. U velikim žlezdama, one mogu nastati usljed traumatskog odvajanja dijelova parenhima iz izvodnog kanala, što uzrokuje zadržavanje sekreta. Takođe, opstrukcija ili zatvaranje kanala zbog traume ili infekcije može dovesti do stvaranja retencije cista.

Klinička slika i lokacija cista

Ciste malih submukoznih pljuvačnih žlezda javljaju se češće nego u velikim. Najčešće se nalaze u labijalnim žlezdama donje usne, tačno na prijelazu između rumenog dijela i unutrašnje sluznice donje usne. Veličina cista obično iznosi oko 1 cm, povremeno i više. Ciste su prekrivene tankom sluzokožom kroz koju se jasno vidi bistar cistični sadržaj. Unutar ciste nalazi se zgusnuti sekret boje ćilibara ili slame, koji se može razvući u niti, te je najčešće providan, a ponekad i blago zamućen.

Dijagnostika i liječenje cista pljuvačnih žlezda

Dijagnoza se zasniva na anamnestičkim podacima, kliničkom pregledu i objektivnoj procjeni pacijenta. Liječenje cista velikih pljuvačnih žlezda zahtijeva hirurški pristup: za ciste u parotidnoj žlijezdi izvodi se subtotalna ili totalna parotidektomija, dok se ciste u submandibularnoj žlijezdi uklanjaju zajedno sa žlijezdom. Ciste malih pljuvačnih žlezda uklanjaju se ekscizijom zajedno sa okolnim žljezdanim tkivom, čime se postiže potpuna terapija i sprječava ponovna pojava.