Endemska nefropatija: Simptomi, dijagnoza i savremeno lečenje bubrežne bolesti u jugoistočnoj Evropi

Šta je endemska nefropatija?

Endemska nefropatija je hronična porodična tubulointersticijska bolest bubrega koja se javlja u specifičnim područjima duž reka Kolubare, Drine, Save i Morave. Prepoznata je u jugoistočnoj Evropi sa žarištima u Srbiji, Bosni i Hercegovini, Hrvatskoj, Rumuniji i Bugarskoj. Ova bolest najčešće pogađa odrasle ljude od 30 do 50 godina, sa nešto većom učestalošću kod žena i uglavnom se javlja kod seoskog stanovništva.

Uzroci nastanka endemske nefropatije

Etiologija bolesti nije u potpunosti razjašnjena. Mogući faktori uključuju prisustvo trajnijih elemenata u tragovima poput olova, kadmijuma i silicijuma, kao i žive agense kao što su bakterije i virusi. Takođe se pominju gljivični i biljni toksini, genetski faktori i imuni mehanizmi kao potencijalni uzročnici ove hronične bolesti bubrega.

Klinička slika i tijek bolesti

Bolest nema akutnu fazu i često je asimptomatska ili sa blagim simptomima dugo vremena. Opšta slabost i izraženija anemija pojavljuju se tek u fazi bubrežne insuficijencije, uz prisutnost retencije azotnih produkata u krvi. Pojedini pacijenti se žale na nejasne gastrične smetnje. Hipertenzija se javlja kod 30 do 40% oboljelih u poodmaklim fazama, posebno kod starijih osoba. Edemi koji potiču od bubrega nisu karakteristični za ovu bolest. S vremenom dolazi do progresije prema završnoj fazi bubrežne insuficijencije.

Dijagnostički pristup

Dijagnoza se uspostavlja na osnovu detaljne anamneze, epidemioloških podataka, kliničkih znakova, laboratorijskih nalaza, ultrazvuka, intravenske urografije i biopsije bubrega.

Metode liječenja i prevencija

Pošto etiologija i patogeneza nisu potpuno poznate, liječenje se zasniva na higijensko-dijetetskim mjerama. Kod izražene bubrežne insuficijencije primjenjuje se hipoproteinska dijeta, liječe se anemija i arterijska hipertenzija upotrebom antihipertenziva. U završnoj fazi bolesti neophodne su dijaliza i transplantacija bubrega. Prevencija uključuje opšte higijenske mjere, zdrav način života, pravilnu ishranu i korišćenje bezbjedne pijaće vode iz neugroženih područja.