Kako prepoznati i lečiti rak dojke: stadijumi, terapija i šanse za izlečenje objasnio dr Marko Buta

Rak dojke i značaj multidisciplinarnog pristupa

Rak dojke je najčešći oblik kancera kod žena u Srbiji i svetu, a zbog njegove učestalosti gotovo svako poznaje nekoga ko je pogođen ovom bolešću. Uspešno lečenje zahteva timski rad stručnjaka iz različitih oblasti, jer samo multidisciplinarni pristup može pružiti odgovarajuću i sveobuhvatnu negu pacijentkinjama.

Šta znače stadijumi bolesti?

Stadijumi raka dojke označavaju stepen širenja kancera u organizmu. Niži stadijumi, poput 0 i 1, ukazuju na manje proširenje tumora, dok stadijum 4, kada je rak najrasprostranjeniji i ima metastaze, donosi najlošiju prognozu. Nekada se stadijumi određivali na osnovu TNM sistema, koji ukazuje na veličinu tumora (T), zahvaćene limfne čvorove (N) i prisustvo metastaza (M). Od 2018. godine, u proces uključene su i biološke karakteristike tumora, što omogućava preciznije određivanje terapije.

Individualni pristup i mogućnosti terapije

Lečenje je uvek prilagođeno individualnim potrebama pacijentkinje. Multidisciplinarni tim zajedno donosi preporuke, a konačnu odluku o lečenju uvek donosi sama pacijentkinja. Terapija može uključivati hirurgiju, hemioterapiju, radioterapiju, hormonske, ciljane i imunoterapije. Vodiči za lečenje raka dojke, kao što su nacionalni i međunarodni protokoli, služe stručnjacima kao osnova za odabir najbolje opcije.

Podrška i značaj komunikacije

Važno je da pacijentkinje razgovaraju sa svakim članom tima i razjasne sve faze lečenja. Takođe, savetuje se psihološko savetovanje kako bi se pripremile na izazove terapije. Podrška porodice i bliskih osoba ima izuzetnu vrednost u toku lečenja raka dojke.

Biopsija dojke i moguće komplikacije

Biopsija se izvodi u lokalnoj anesteziji, pod ultrazvučnom kontrolom, i može biti neprijatna, ali uglavnom nije bolna. Posle zahvata mogu se pojaviti crvenilo, otok ili hematom, koji obično nestaju za nekoliko dana.

Prognoza i važnost preventivnih pregleda

Petogodišnje preživljavanje u ranijim stadijumima (0 i 1) je gotovo 100%, dok u stadijumu 4 iznosi oko 22%. Stoga je izuzetno važno redovno obavljati preventivne preglede jer ranom dijagnostikom šanse za izlečenje su najveće. Najveći rizik od ponovne pojave bolesti postoji u prvih pet godina nakon dijagnoze, tokom kojih se pacijentkinje redovno kontrolišu.

Samopregled i simptomi na koje treba obratiti pažnju

Pacijentkinje treba da redovno pregledaju dojke i odmah kontaktiraju lekara ako primete promene poput vidljive razlike u veličini dojki, prisustva čvorića, promene boje ili izgleda kože, ili pojava sekreta iz bradavice.