Limfomi: Simptomi, dijagnoza i moderne metode liječenja Hodgkinove i Non-Hodgkinove bolesti

Šta su limfomi?

Limfomi predstavljaju maligne bolesti limfnog sistema, bitnog dijela imunološkog sistema tijela. Mogu zahvatiti i djecu i odrasle. Postoje dvije glavne grupe limfoma: Hodgkinov limfom, poznat i kao Hodgkinova bolest, koja pogađa oko 11% bolesnika, te Non-Hodgkinovi limfomi koji se javljaju češće. Broj oboljelih od limfoma polako, ali konstantno raste.

Uloga limfnog sistema

Limfni sistem služi kao odbrambeni mehanizam tijela u borbi protiv bolesti i infekcija. Sastoji se od mreže tankih limfnih sudova, kroz koje protiče limfa bogata imunim ćelijama, posebno limfocitima. U sistemu se nalaze limfni čvorovi koji su raspoređeni po vratu, pazuhu, preponskim jamama i u drugim dijelovima tijela poput slezine, timusa i kostne srži.

Uzroci pojave limfoma

Uzroci limfoma nisu u potpunosti poznati, ali određeni virusi kao Epstein Barr virus, HIV, i HTLV tip I su značajni faktori rizika. Radioaktivno zračenje, organska rastvarača i profesionalni faktori takođe mogu doprineti nastanku bolesti. Oštećenje gena limfocita dovodi do njihovog malignog preobražaja.

Simptomi limfoma

Najčešći simptom je uvećanje limfnih čvorova, koje obično nije bolno i ne reaguje na rutinsku terapiju antibiotika. Ukoliko se ovo uvećanje ne može objasniti infekcijom, praćeno je simptomima poput neobjašnjenog umora, povišene temperature, noćnog znojenja, svraba kože, gubitka apetita i težine.

Dijagnoza i stadijumi bolesti

Dijagnoza se postavlja putem biopsije limfnog čvora i patohistološke analize, često uz imunohistohemijske testove. Stadijumi bolesti određuju se kliničkim pregledima i snimanjima kao što su CT i ultrazvuk. Postoje četiri stadijuma bolesti prema Ann Arbor kriterijumima, što je ključno za izbor terapije.

Hodgkinova bolest i terapija

Hodgkinov limfom je izlječiv u oko 75% slučajeva, sa višim procentom uspjeha kod mlađih pacijenata. Terapija se sastoji od kombinacije hemoterapije i radioterapije, prilagođene stadijumu bolesti. Primjenjuju se različiti protokoli hemoterapije, poput ABVD, sa ciljem suzbijanja malignih ćelija i sprečavanja otpornosti na terapiju.

Nakon terapije i praćenje

Nakon završetka liječenja, pacijenti se redovno kontrolišu kako bi se pratilo stanje bolesti. Postoji mogućnost remisije, parcijalnog odgovora ili potreba za dodatnim liječenjem u slučaju nepovoljnog odgovora. Ponovni povratak bolesti naziva se relaps, a njegovo pravovremeno otkrivanje je ključno za adekvatan dalji tretman.