Opstrukcija urinarnih puteva: Uzroci, simptomi i savremene metode dijagnostike i liječenja

Funkcija urinarnih puteva i opstrukcija

Urinarniv trakt prenosi urin od bubrežnih čašica do bešike, gdje se urin zadržava prije mokrenja i zatim izlučuje iz tijela. Svako sprečavanje pravilnog protoka urina u uro traktu označava opstrukciju, što može prouzrokovati oštećenje bubrega i povećati rizik od infekcija. Pravovremenim uklanjanjem opstrukcije funkcija bubrega se često potpuno oporavlja.

Uzroci opstrukcije urinarnih puteva

Razlozi za nastanak opstrukcije su raznovrsni. Kod djece često su urođene malformacije poput megaureteta, ureterovezikalnog refluksa, valvula uretre i striktura uretre. Kod odraslih, uzroci mogu biti tumori urotrakta, kamen u mokraćnim putevima, striktura uretre, traume ili hirurške intervencije na uretreu, kao i karcinomi grlića materice, kolona i okolnih organa. Funkcijski poremećaji uključuju neurogenu bešiku, koja se može pojaviti kod dijabetesa, multiple skleroze ili povreda kičmene moždine, kao i vezikoureteralni refluks i megaureter kod djece.

Klinička slika opstrukcije

Akutna opstrukcija često izaziva bol i može dovesti do akutne uremije kada su oba bubrega zahvaćena ili ako je jedini funkcionalni bubreg blokiran. Bol se javlja usljed rastezanja sabirnog sistema ili bubrežne kapsule, a njegova jačina zavisi od brzine nastanka opstrukcije. Hronična opstrukcija obično ne prati bol i može biti asimptomatska, ali vodi do postepenog oštećenja bubrega i razvoja hroničnog bubrežnog zatajenja. Prisustvo azotemije ukazuje na obostranu opstrukciju ili blokadu u gornjem mokraćnom traktu. Osim toga, opstrukcija povećava rizik od infekcija i kamenaca u bubrezima (nefrolitijaze).

Dijagnoza i liječenje

Dijagnoza se postavlja na osnovu anamneze, kliničkog pregleda, ultrazvučnog snimanja, intravenske urografije, mikcione cistoureterografije i pijelografije. Liječenje podrazumijeva uklanjanje uzroka opstrukcije. Ukoliko je prisutna infekcija, hitno uklanjanje opstrukcije je neophodno da bi se spriječila sepsa i daljnje oštećenje bubrega. Privremene mjere uključuju postavljanje nefrostome, ureterostome ili katetera za odvođenje urina.