Polipi debelog crijeva: Simptomi, faktori rizika, dijagnostika i uklanjanje za prevenciju raka

Šta su polipi debelog crijeva?

Polipi su benigni izrasline na sluzokoži debelog crijeva i rektuma, koje mogu biti ravni, široko-bazni ili na peteljci i veličine od nekoliko milimetara do nekoliko centimetara. Najčešće se javljaju u lijevom kolonu, sigmoidnom dijelu i rektumu, a imaju ključnu ulogu jer mogu prerasti u karcinom debelog crijeva.

Faktori rizika za nastanak polipa

Polipi se češće pojavljuju nakon 50. godine, a rizik povećavaju porodična istorija karcinoma debelog crijeva, zapaljenske bolesti crijeva poput Kronove bolesti i ulceroznog kolitisa, pušenje, gojaznost, neaktivnost te ishrana bogata crvenim mesom i siromašna vlaknima.

Simptomi koji ukazuju na polipe

Najčešće polipi ne pokazuju simptome i otkrivaju se slučajno. Međutim, mogu se pojaviti krvarenje iz debelog crijeva, sluzave ili prolivaste stolice, zatvor, nadimanje, otežano pražnjenje stolice ili bol u stomaku. "Ako primijetite bilo koji od ovih simptoma, ne ignorišite ih!" upozorava prof. dr Barišić.

Dijagnostičke metode za otkrivanje polipa

Za dijagnostiku se koriste sigmoidoskopija, kolonoskopija (zlatni standard jer omogućava istovremeno uklanjanje polipa), CT/MR kolonografija i test na okultno krvarenje u stolici. Negativan test ne isključuje prisustvo polipa.

Uklanjanje polipa i važnost kontrole

Polipi se najčešće uklanjaju endoskopski tokom kolonoskopije (polipektomija), što je bezbolna ambulantna procedura. U težim slučajevima može biti potrebna hospitalizacija ili operacija. Uklonjeni polipi šalju se na histopatološku analizu koja određuje dalji tok kontrole.

Šansa za ponovni razvoj i preventivne mjere

Polipi se mogu ponovo pojaviti, stoga su redovne kontrole ključne, naročito kod osoba koje su imali polipe. Redovni pregledi i pravovremeno uklanjanje polipa su najbolja prevencija protiv raka debelog crijeva, jedne od najčešćih malignih bolesti danas.

Preporuke za preventivni skrining

Prvi preventivni pregled kolonoskopijom preporučuje se od 45. godine, ili ranije ako postoji porodična istorija raka. "Ne čekajte simptome, zaštitite svoje zdravlje preventivnim pregledom," naglašava prof. dr Barišić.