Primarni hiperparatireoidizam: uzroci, simptomi i savremene metode dijagnoze i liječenja

Šta je primarni hiperparatireoidizam?

Primarni hiperparatireoidizam predstavlja oboljenje paratireoideje koje se manifestuje pojačanim izlučivanjem paratireoidnog hormona (PTH), što dovodi do poremećaja u metabolizmu kostiju, kalcijuma i fosfora u organizmu. Ovo stanje obično nastaje zbog adenoma, hiperplazije ili karcinoma paratireoidne žlijezde.

Klinička slika bolesti

Mnogi bolesnici sa primarnim hiperparatireoidizmom duže vrijeme nemaju izražene simptome. Kada se simptomi jave, najčešće su to recidivari urolitijaze, odnosno formiranje kalcijumskih kamena u mokraćnim putevima, što može oštetiti bubrege. Osim bubrega, promjene se mogu javiti i na kostima u vidu osteitisa fibrosa cystice, bolesti koja dovodi do gubitka mineralne mase i osteopenije.
Simptomi su različiti: od blagih reumatskih tegoba do ozbiljnih problema poput patoloških preloma kostiju. Nerijetko se javljaju psihijatrijski poremećaji kao što su depresija, konfuzija ili halucinacije, kao i neuromuskularna slabost i atrofija mišića.

Dodatni simptomi i komplikacije

Primarni hiperparatireoidizam često prati gubitak apetita, mučnina, zatvor, kao i česti ulceri na želucu i dvanaestopalačnom crijevu, te pankreatitis. U rijetkim slučajevima mogu nastati i srčane aritmije.

Dijagnostika i liječenje

Dijagnoza se postavlja kombinacijom anamneze, kliničkog pregleda i laboratorijskih nalaza, te slikovnih metoda kao što su ultrazvuk, scintigrafija, CT i nuklearna magnetska rezonanca. Ponekad je potrebna i biopsija.
Kod blagog oblika samo sa simptomima bez izraženih tegoba primjenjuje se konzervativno liječenje, koje uključuje dijetu, povećan unos natrijum hlorida, diuretike i kalcitonin. Ukoliko stanje zahtijeva, pristupa se hirurškoj intervenciji radi trajnog rješenja problema.