Salmoneloza i paratifus: Uzroci, simptomi, dijagnoza i efikasno liječenje bolesti salmonelom

Šta su Salmonella bakterije?

Salmonella su gram negativni pokretni bacili iz porodice Enterobacteriaceae, veličine od 2 do 4 mikrona, opremljeni trepljama i bez sposobnosti formiranja spora. Osetljive su na hemijske i fizičke agense, a temperatura od 55°C ih uništava za 30 minuta dok su otporne na niske temperature. Posjeduju dva somatska antigena (O i Vi) i jedan flagelarni (H). Tri vrste Salmonellae paratyphi (A, B i C) izazivaju bolesti kod čovjeka.

Način prenosa bolesti

Salmoneloza se prenosi fekalno-oralnim putem, a čovjek je jedini rezervoar bakterije. Izvor su sekreti i ekskreti oboljelih osoba i kliconoša. Infekcija može nastati direktno dodirom sa kontaminiranim materijalom ili indirektno putem zaražene vode, riba, školjki te povrća. Takođe, životne namirnice poput mesa, mleka i žitarica mogu biti kontaminirane i prenijeti bolest.

Klinički znakovi paratifusa

Paratifus je akutno infektivno stanje izazvano Salmonella paratyphi koje sliči blagom tifusu. Inkubacija traje od tri do sedam dana, a početak bolesti karakterišu visoka temperatura, glavobolja i simptomi gastroenteritisa sa učestalim žuto-zelene stolice. Tifozno stanje je blaže, rozeola na trupu je izraženija, a febrilini herpes se često javlja. Trajanje bolesti je kratko.

Dijagnostika i liječenje

Za potvrdu infekcije koriste se mikrobiološki testovi uzoraka krvi, stolice i mokraće, dok se rjeđe bakterije pronalaze u žuči, likvoru i koštanoj srži. Hemokultura daje pozitivan rezultat tokom trajanja febrilnosti. Serološke reakcije kao što je Widal test vrše se u dva navrata radi praćenja nivoa antitela. Terapija uključuje etiološko liječenje hloramfenikolom, dijetalnu podršku sa lako svarljivom i bogatokaloričnom ishranom, te simptomatsku terapiju sa antipireticima, analgeticima i vitaminima.