Sve što treba da znate o hemoliznim anemijama: uzroci, simptomi i najefikasnije liječenje

Uzrok i mehanizam nastanka hemoliznih anemija

Hemolizne anemije nastaju zbog pojačane razgradnje eritrocita u cirkulaciji. Destrukcija eritrocita oslobađa hemoglobin koji se dalje razgrađuje u bilirubin. Kada količina bilirubina premaši sposobnost jetre da ga izluči, dolazi do hiperbilirubinemije i žutice. Povećan katabolizam hemoglobina i bilirubina podiže nivo urobilinogena u mokraći i stolici. U serumu raste koncentracija gvožđa, dok organizam kompenzuje hemolizu povećanim stvaranjem eritrocita, što se ogleda u hiperplaziji crvene koštane srži i otpuštanju većeg broja retikulocita u perifernu cirkulaciju.

Klasifikacija hemoliznih anemija

Hemolizne anemije se dijele na nasledne i stečene. Nasledne uključuju poremećaje membrana eritrocita poput nasledne sferocitoze i eliptocitoze, hemoglobinopatije (talasemije, hemoglobin S, C, D) i deficite eritrocitnih enzima, posebno deficit glikozo-6-fosfat dehidrogenaze. Stečene anemije obuhvataju imunološke oblike (izoimune, autoimune s toplim ili hladnim antitelima, aloimune), neimune poput mehaničkih oštećenja eritrocita, infekcije (Clostridium welchii, malarija), posljedice lijekova i hemijskih supstanci, te diseritrocitopoezu kao što je paroksozmalna noćna hemoglobinurija.

Klinička slika i dijagnostika

Simptomi hemoliznih anemija podrazumijevaju znakove anemije kao što su bledilo, malaksalost, vrtoglavica, zujanje u ušima i ubrzan rad srca. Žutica i uvećana slezina ukazuju na hemolizu, a kalkuloza žučne kese može se javiti već u ranom detinjstvu kod naslednih oblika. Dijagnoza se postavlja na osnovu kliničkih simptoma, laboratorijskih nalaza (anemija, povišen broj retikulocita), pregleda koštane srži i ispitivanja životnog veka eritrocita radioaktivnim hromom.

Metode liječenja

Glavni način liječenja hemoliznih anemija je splenektomija odnosno odstranjivanje slezine. Teži oblici zahtijevaju transfuziju opranih eritrocita. Takođe se primjenjuje suprotivna terapija kortikosteroidima, imunosupresivnim lekovima, daje se imunoglobulin i sprovode plazmafereze, zavisno od tipa i težine bolesti.