Sve što treba da znate o mumpsu: Simptomi, uzroci, dijagnoza i liječenje epidemijskog parotitisa

Uzrok i prenos mumpa

Mumps ili epidemijski parotitis izaziva virus Mumpsa, koji nije otporan u spoljašnjoj sredini. Glavni rezervoar virusa je čovjek, dok se infekcija prenosi kapljičnim putem ili direktnim kontaktom sa zaraženom osobom. Sekret iz nosa i ždrijela je glavni izvor zaraze, a virus se izlučuje i urinom.

Klinička slika bolesti

Inkubacija traje oko tri sedmice, a bolesnik može biti zarazan već sedmicu dana prije pojave simptoma. Bolest počinje naglo sa zimicom, drhtavicom, povišenom temperaturom, malaksalošću i glavoboljom. Temperatura raste, a javlja se bol u donjoj vilici sa jedne strane, koji prethodi oticanju zaušne pljuvačne žlijezde. Otok je elastičan, čvrst i može biti manje ili više izrazit, ne mijenjajući boju kože u području zahvaćene žlijezde. Otok dostiže maksimum trećeg dana, a zatim postepeno opada nakon nekoliko dana.

Komplikacije mumpa

Pored parotidnih žlijezda, može doći do otoka i drugih pljuvačnih žlijezda poput podviličnih ili podjezičnih. Mumps meningitis može nastupiti prije ili poslije otoka žlijezda i karakterizuje ga iznenadna povišena temperatura, glavobolja i povraćanje uz meningealne simptome. Bolest traje 3-4 dana, a potom se stanje poboljšava.

Mumps orchitis je česta komplikacija kod muške populacije u pubertetu i odraslih, manifestujući se iznenadnim bolom i otokom testisa, crvenilom skrotuma i jakim opštim simptomima. Traje nekoliko dana, a retko može ostaviti sterilitet kao posljedicu. Rjeđe lokalizacije su pankreatitis i ooforitis, koji uzrokuju bolove u trbuhu i eventualnu izostanak menstruacije.

Dijagnoza i liječenje

Dijagnoza se bazira na epidemiološkim podacima, kliničkoj slici i serološkim testovima. Krvna slika odražava virusnu infekciju, dok su amilaza u serumu i urinu povišene. Virus se može izolovati u ćelijskim kulturama. Liječenje je uglavnom simptomatsko: mirovanje, lokalni oblozi, antipiretici i vitamini. Kod zahvatanja testisa primjenjuju se kortikosteroidi i lokalni oblozi uz podizanje testisa.