Sve što trebate znati o aplastičnoj anemiji: uzroci, simptomi, dijagnoza i efikasno liječenje

Šta je aplastična anemija?

Aplastična anemija predstavlja bolest u kojoj je koštana srž slabo razvijena, što dovodi do nedostatka svih krvnih ćelija u krvi. Uzrok je oštećenje matične ćelije od koje nastaju sve krvne ćelije, što rezultira smanjenom proizvodnjom u koštanoj srži.

Uzroci aplastične anemije

Bolest može imati urođene uzroke kao što su Fanconijeva anemija i kongenitalna diskeratoza. Immunološki faktori uključuju korištenje imunosupresiva nakon presađivanja koštane srži, hemoterapiju, zračenje, izlaganje benzenom i drugih hemikalija te upotrebu hloramfenikola. Takođe, aplastična anemija može nastati kao posljedica virusnih infekcija poput virusnog hepatitisa, Epstein-Barrovog virusa, parvovirusa i HIV-a.

Klinička slika

Početni simptomi često su neprimjetni i obuhvataju slabost i umor zbog smanjenog broja crvenih krvnih ćelija. Često se javljaju krvarenja iz nosa, desni, vagine ili digestivnog trakta kao posljedica manjka trombocita. Neki pacijenti doživljavaju krvarenje u očima ili mozgu. Ptijenti su blijedi, sa tačkastim krvarenjima i hematomima. Povišena temperatura je česta, mada tipični znaci infekcije mogu izostati.

Tok bolesti i komplikacije

Tok bolesti zavisi od njenog stepena ozbiljnosti. Blaži oblici mogu preći u teže, a nekada dolazi do poboljšanja broja krvnih ćelija. Infekcije i krvarenja značajno utiču na tok bolesti. Česte su komplikacije kao što su hepatitis i nakupljanje gvožđa uslijed transfuzija. Rizik od leukemije, mijelodisplastičnog sindroma i paroksizmalne noćne hemoglobinurije je povišen.

Dijagnoza

Dijagnoza se postavlja na osnovu krvnih analiza koje pokazuju smanjenje svih krvnih ćelija, punkcije i biopsije koštane srži, te mjerenja koncentracije gvožđa i transferina u krvi.

Liječenje

Zahteva specijalizovanu medicinsku njegu. Blagi oblici liječe se androgenima, dok se teži oblici liječe transplantacijom koštane srži, koja kod većine dovodi do oporavka. Potporne mjere uključuju uklanjanje štetnih faktora, liječenje infekcija antibioticima, te primjenu kontraceptivnih pilula kod žena za sprečavanje menstrualnih krvarenja. U nekim slučajevima koriste se i transfuzije eritrocita i trombocita. Kada androgeni nisu efikasni, a transplantacija nije moguća, primjenjuju se imunosupresivi poput ciklosporina A.