Sve što trebate znati o melanomu: uzroci, simptomi i najučinkovitiji tretmani za kožu

Etiopatogeneza i faktori rizika

Uzroci razvoja melanoma nisu u potpunosti jasni. UV zračenje predstavlja glavni faktor koji neposredno doprinosi nastanku melanoma. Primarni izvor UV zračenja je Sunce, ali i lampe za kvarcovanje mogu imati isti učinak. Osim UV zračenja, na nastanak melanoma utiču hormoni, traume, prisustvo mladeža, rasne i genetske predispozicije, hemijski faktori i jonizujuće zračenje.

Veći rizik od dobijanja melanoma postoji kod osoba sa svetlom puti koja lako dobija pege nakon izlaganja suncu, svetlih očiju i kose, velikog broja mladeža, neobično oblikovanih mladeža, porodične istorije karcinoma kože, kao i kod onih koji su tokom detinjstva imali opekotine od sunca ili provode mnogo vremena na suncu bez adekvatne zaštite.

Klinička slika

Melanom predstavlja 5-10% svih slučajeva melanoma kože. Obično ima bolju prognozu i najčešće se javlja na izloženim delovima tela, naročito na obrazima. Početni stadijum je preinvazivna, površinska forma, koja može prerasti u invazivni lentiginizni maligni melanom. Često se dijagnostikuje kod starijih osoba, uglavnom u osmoj i devetoj deceniji života.

Promene na koži se javljaju kao mrlje različitih veličina, od nekoliko milimetara do nekoliko centimetara, sa nepravilnim ivicama i tamnobraon do crnom bojom. Tumor se nalazi u ravni kože, a ne može se opipati.

Dijagnoza i lečenje

Prvi simptomi melanoma često nisu lako prepoznatljivi, pa svaka sumnjiva promena na koži treba biti podvrgnuta biopsiji radi tačne dijagnoze. Ukoliko se potvrdi postojanje melanoma, potrebno je utvrditi stepen proširenosti bolesti kako bi se odabrala adekvatna terapija.

Glavni tretman obuhvata hirurško uklanjanje promene (eksciziju). Hemoterapija i radioterapija služe kao podrška u uznapredovalim fazama bolesti. Savremeni pristupi uključuju i imunoterapiju, posebno primenu rekombinantnog interferona i interleukina 2.

Kada zakazati dermatološki pregled?

Preporučuje se pregled kod specijalista dermatologije ako primijetite nove ili promjenjene mladeže, bilo kakve neobične promjene na koži ili imate visok rizik za nastanak melanoma. Među poznatim dermatolozima koji mogu pružiti adekvatnu dijagnostiku i terapiju su Dr Zoran Joksimović, Dr Nebojša Krstić, Dr Đorđe Krstić, Dr Predrag Majcan, Dr Ljiljana Medenica, Dr Vesna Miličić, Dr Biljana Mitić Krstić i Dr Gordana Savčić.