Sve što trebate znati o Streptococcus pyogenes: Simptomi, prenošenje i efikasno liječenje penicilinom

Osnovne karakteristike Streptococcus pyogenes

Streptococcus pyogenes je beta-hemolitički streptokok grupe A, koji je prilagođen isključivo čovjeku i kod njega izaziva različite bolesti. Bakterije se nalaze u parovima ili lancima, a gram pozitivne su, iako starenjem mogu postati gram negativne. Najvažniji toksin ovog mikroorganizma je streptokokni pirogeni egzotoksin (SPE), koji uzrokuje osip kod šarlaha i sindrom toksičnog šoka. Ovaj patogen proizvodi brojne egzoenzime uključujući streptolizin O i S, streptokinazu, hijaluronidazu i druge.

Struktura i prenošenje

Streptococcus pyogenes posjeduje kapsulu od hijaluronske kiseline koja ga štiti od imunog sistema, jer je slična ljudskom vezivnom tkivu. Zaraza se prenosi kapljičnim putem i direktnim kontaktom s bolesnikom ili kliconošom, a kliconoštvo je češće kod djece nego kod odraslih. Infekcija je najzaraznija tokom kliničke bolesti, traje desetak dana, a efikasno liječenje penicilinom smanjuje mogućnost širenja u roku od 24 sata.

Klinička slika bolesti

Infekcije S. pyogenes izazivaju upalu nosa i ždrela, anginu, šarlah, erizipel, upale pluća i brojne druge tegobe. Klinički oblici se razlikuju s godinama: kod male djece prevladavaju blage upale ždrela, dok su kod školske djece i adolescenata tipične gnojna angina i šarlah. Šarlah karakteriše crvenkasti osip s perutanjem i malinasti jezik. Kod odraslih su češće angine i kožne infekcije poput erizipela. Komplikacije uključuju reumatsku groznicu i akutni glomerulonefritis.

Dijagnoza i terapija

Streptokokne infekcije potvrđuju se uzimanjem briseva iz ždrela, rana ili krvi, a dijagnostika uključuje mikroskopiju, kulturu i biohemijske testove. Liječenje je najčešće penicilinom, koji efikasno uništava bakterije. Streptokoki su osjetljivi i na drugi antibiotike i dezinfekciona sredstva, liječenje započeto na vrijeme sprječava širenje bolesti i komplikacije.