Sveobuhvatni vodič kroz Kapošijev sarkom: uzroci, tipovi, simptomi i najučinkovitiji tretmani

Uzroci i genetske promjene

Uzrok nastanka Kapošijevog sarkoma još uvijek nije sasvim poznat. Međutim, bolest se često povezuje sa infekcijom humanim herpes virusom 8. Takođe, primijećena je i genetska promjena na hromozomu 7. Tumorske ćelije mogu se stimulisati različitim faktorima rasta, kao što su interleukin 1, transformišući faktor rasta beta i fibroblastni faktor rasta, koji se oslobađaju tokom HIV infekcije uslijed aktivacije imunog sistema, a proizvode ih i same tumorske ćelije.

Podela i kliničke karakteristike

Postoje četiri glavna tipa Kapošijevog sarkoma, a prema kliničkoj slici razlikuju se periferni i centralni tip, pri čemu je centralni tip teža forma bolesti.

Klasični tip je rijedak, čini manje od 0,5% malignih tumora i tipičan je za mediteranske krajeve i Istočnu Evropu. Obično pogađa starije osobe i manifestuje se multiplim lezijama na ekstremitetima, sporo napredujući. Oko 10-20% pacijenata umire od bolesti, koja može zahvatiti i unutrašnje organe, ali bez značajnih tegoba. Po kliničkim crtama, ovo odgovara perifernom tipu. Pocetne promjene su male, crvene, obično na stopalima i nogama, koje se kasnije šire na ruke.

Afrički tip se javlja u ekvatorijalnoj Africi i predstavlja oko 10% malignih tumora tamo. Tok ove bolesti je agresivniji u odnosu na klasični tip, naročito u limfoadenopatičnoj formi kod djece i mladih.

Jatrogeni Kapošijev sarkom nastaje uslijed imunosupresivne terapije kod pacijenata poslije transplantacije organa. Ovo je rjeđa pojava.

Epidemijski tip se javlja kod muškaraca, posebice homoseksualaca i biseksualaca oboljelih od HIV/AIDS-a. Karakterističan je po pojavi na licu, usnama, sluzokoži usta, nepcu, konjunktivi i genitalijama. Ova forma je agresivna i često uključuje invaziju unutrašnjih organa poput želuca, duodenuma, respiratornog trakta, limfnih čvorova i perikarda, odgovarajući centralnom tipu. Početni stadij značajni su male fleke i čvorići, koji se kasnije pretvaraju u ploče i ulceracije.

Liječenje Kapošijevog sarkoma

U tretmanu Kapošijevog sarkoma koriste se citostatici kao što su Vinblastin i VP-16. Vinblastin pokazuje dobru efikasnost, ali može oslabiti imuni sistem i povećati rizik od drugih oportunističkih infekcija. Često se primjenjuje i kombinovana hemoterapija koja uključuje Adriamicin, Bleomicin i Vinblastin, mada može izazvati nuspojave. Alfa-interferon je često izbor zbog svoje efikasnosti i minimalnih nuspojava.