Sveobuhvatni vodič kroz reumatoidni artritis: simptomi, uzroci, dijagnoza i najefikasnija terapija

Šta je reumatoidni artritis?

Reumatoidni artritis je hronična inflamatorna bolest koja prvenstveno pogađa zglobove, ali može zahvatiti i unutrašnje organe, nervni sistem i kožu. Spada u sistemske bolesti vezivnog tkiva. Zapaljenje započinje u sinovijalnoj membrani, što dovodi do stvaranja panusa, tkiva koje razgrađuje hrskavicu i kost, uzrokujući bol, ukočenost i deformitete zglobova.

Koliko je česta bolest i ko je najugroženiji?

Reumatoidni artritis javlja se kod približno 1% svjetske populacije, češće kod žena između 40. i 60. godine života.

Uzroci i mehanizmi bolesti

Tačan uzrok bolesti nije poznat, ali se smatra da kod genetski predisponiranih osoba, pod uticajem bakterijskih ili virusnih infekcija, dolazi do pokretanja autoimunog procesa. Nasledna sklonost je povezana sa HLA DR4 genom. Imuni sistem greškom napada sinovijalnu membranu, što dovodi do produkcije citokina TNF-alfa i interleukina 1, koji izazivaju i šire zapaljenje.

Simptomi i zahvaćeni zglobovi

Bol i dugotrajna jutarnja ukočenost malih zglobova šaka i stopala u simetričnom rasporedu su najčešći početni simptomi. Kasnije zahvataju i laktove, koljena i skočne zglobove.

Dijagnoza i vanzglobne manifestacije

Dijagnoza se postavlja na osnovu simptoma, fizičkog pregleda i radioloških nalaza koji ukazuju na oštećenje kostiju i zglobova. Pored zglobova, bolest može uzrokovati reumatoidne čvoriće, plućne i očne tegobe, kao i Sjogrenov sindrom.

Prognoza i tok bolesti

Prognoza je varijabilna; oko dvije trećine bolesnika razvije neku invalidnost u prvih deset godina, a prosečna životna dob može biti skraćena. Rano i adekvatno lečenje može usporiti napredovanje bolesti.

Terapijske mogućnosti

Trenutno nema potpunog lijeka, ali postoje efikasni tretmani za kontrolu simptoma i usporavanje progresije. Terapija uključuje nesteroidne antiinflamatorne lekove, glukokortikoide i lekove koji modifikuju tok bolesti, poput metotreksata. Biološki lekovi, kao inhibitori TNF-alfa, donose značajne rezultate kod teških oblika bolesti.

Nefarmakološke metode

Fizikalna terapija i pravovremene ortopedske intervencije značajno poboljšavaju kvalitet života i funkciju zglobova.