Tularemija: Uzročnik, simptomi i efikasno liječenje bakterijom Francisella tularensis

Uzrok nastanka tularemije

Tularemiju uzrokuje gram-negativni kokobacil Francisella tularensis. Ova bolest se primarno javlja kod divljih životinja, naročito glodara poput zečeva, kunića, veverica, miševa i pacova. Sa divljih životinja može se prenijeti i na domaće životinje kao što su ovce, goveda, konji, psi, mačke i živina. Ljudi se zaraze direktnim kontaktom sa oboljelim životinjama ili indirektno preko kontaminirane hrane, vode, udisanjem prašine ili putem vektora. Prenos tularemije sa čovjeka na čovjeka nije moguć.

Klinička slika tularemije

Nakon inkubacije od 3 do 6 dana, Francisella tularensis uzrokuje razne kliničke oblike bolesti. Najčešći su praćeni zimicom, groznicom, povišenom temperaturom, glavoboljom, bolovima u mišićima i zglobovima, te opštom malaksalošću.

Spoljašnji oblici tularemije

Ulceroglandularni oblik javlja se nakon inokulacije kože kod kontakta sa zaraženom životinjom ili uboda krpelja. Formira se bezbolna papula koja brzo prelazi u ulceraciju, praćenu bolnim otokom regionalnih limfnih žlijezda koje mogu postati gnojne i perforirati.

Glandularni oblik karakterističan je po otoku i upali određenih limfnih žlijezda bez kožnog afekta, najčešće na vratu, pazuhu i preponama.

Okoglandularni oblik nastaje inokulacijom u oko preko prljavih ruku i manifestuje se gnojnim konjunktivitisom i otokom limfnih žlijezda u specifičnom području.

Tonziloglandularni oblik uzrokuje ingestija zaražene hrane, što dovodi do angine i upale vratnih limfnih žlijezda.

Unutrašnji oblici tularemije

Plućni oblik nastaje inhalacijom zagađenog vazduha ili hematogenim širenjem infekcije i može se manifestovati kao atipično zapaljenje pluća sa potencijalnim komplikacijama poput gangrene i apscesa.

Tifoidni oblik podsjeća na trbušni tifus, ali bez zahvatanja limfnih žlijezda, karakteriše ga visoka temperatura, opšti teški simptomi i povećanje jetre i slezine.

Dijagnoza i liječenje tularemije

Dijagnoza se donosi na osnovu epidemioloških podataka, anamneze, simptoma i seroloških testova. Za liječenje se primarno koristi streptomicin tokom 7 do 10 dana, uz dobru efikasnost hloramfenikola, tetraciklina i hinolona.