Uvećan treći krajnik (adenoid): Simptomi, komplikacije i kada je potrebna operacija kod djece

Šta je treći krajnik (adenoid)

Treći krajnik, ili tonzila faringika, počinje da se razvija poslije rođenja. Sagrađen je od sluzokožnih nabora u kojima se nalazi limfatično tkivo, smješten na krovu nosnog dijela ždrela. Treći krajnik štiti disajne puteve, ali ponekad može izazvati zdravstvene probleme.

Razvoj i starenje

Adenoid dostiže maksimalan razvoj između druge i desete godine, a od puberteta se povlači tako da poslije 25. godine uglavnom ostaju samo sluznični nabori. U dječjem uzrastu uvećanje je često imunološka reakcija na infekcije i alergene.

Simptomi uvećanog trećeg krajnika

Najčešći znaci uvećanog adenoida su hrkanje, začepljen nos, stalna sekrecija, disanje na usta i nazalni prizvuk glasa. "Pritom nije veličina adenoida merilo za pojavu i težinu simptoma, već odnos uvećanog adenoida prema širini nosnog dela ždrela. Uvećanje trećeg krajnika nastaje i kao reakcija limfatičnog tkiva na zapaljenje susednih organa, dejstvo alergena i enzima za varenje iz želuca".

Komplikacije

Uvećan adenoid može prouzrokovati upale srednjeg uha, oštećenje sluha, sinuzitis, promjene u razvoju nepca, usporen rast, pad apetita i pospanost.

Lečenje i operacija

Konzervativno liječenje obuhvata nazalne dekongestive, antibiotske kapi po antibiogramu, Proetz metodu aspiracije, sistemske antibiotike, nazalne kortikosteroide i ispiranje nosa. "U drugom aktu po smirivanju svih znakova akutne infekcije, nakon par nedelja, procenjujemo da li su adenoidi i dalje uvećani i da li zatvaraju disajni put; ako je to slučaj, savetujemo hirurško lečenje adenoidektomiju. Donje starosne granice za operaciju trećeg krajnika nema, on se operiše kad je to medicinski neophodno".

Operativne komplikacije i oporavak

Komplikacije mogu biti intraoperativne (krvarenje, aspiracija, povrede okolnih struktura) i postoperativne (krvarenje sedmog dana, infekcija, velofaringealna insuficijencija, ponovni rast adenoida). "Gore navedene komplikacije su moguće, ali ako se operativna tehnika izvodi vrlo pažljivo one se praktično i ne dešavaju". Nakon operacije dijete ostaje nekoliko sati na posmatranju, preporučuje se kašasta prohlađena hrana, dovoljna tečnost, mirovanje i kontrola petog postoperativnog dana.