Ahalazija jednjaka: Uzroci, simptomi i savremene metode liječenja poremećaja gutanja

Šta je ahalazija jednjaka?

Ahalazija jednjaka, što na grčkom znači "nemogućnost opuštanja", predstavlja motorni poremećaj koji karakteriše oslabljen peristaltički pokret i nemogućnost opuštanja donjeg jednjaka nakon gutanja. Uzrok ovih promena nalazi se u poremećaju neuromišićnog aparata, tačnije u nedostatku neurona Aerbahovog mišićnog pleksusa.

Uzroci nastanka ahalazije

Denervacija Aerbahovog pleksusa može biti izazvana brojnim faktorima, uključujući virusne, bakterijske, parazitske infekcije, toksične supstance, metaboličke poremećaje ili oštećenja prilikom hirurških intervencija.

Klinička slika bolesti

Zbog nedostatka parasimpatičkih vlakana koja pomažu u relaksaciji donjeg sfinktera jednjaka, ovaj deo ne može pravilno da se otvori tokom prolaza hrane. Bolest često počinje naglo pojavom disfagije, odnosno teškoćama u gutanju, često nakon stresnih situacija ili akutnih respiratornih bolesti. U početku su teškoće izraženije kod čvrste hrane, dok se kasnije javljaju i kod kašaste i tečne hrane. Kako bolest napreduje, pacijenti gutaju veću količinu tečnosti da bi olakšali prolazak hrane.

Kasne faze i komplikacije

U uznapredovaloj fazi dolazi do proširenja jednjaka i usporenog prolaza hrane, što može izazvati povraćanje, ruminaciju, neprijatan zadah, prelivanje hrane u traheju i pojavu aspiracionih bronhopneumonija. Bol se može javiti poslije obroka i prestaje kada se jednjak isprazni. Moguće komplikacije uključuju zastojni ezofagitis, erozije, ulceracije, divertikule, perforacije jednjačkog zida, mršavljenje, a najteža je pojava karcinoma jednjaka.

Dijagnoza i liječenje

Dijagnoza ahalazije postavlja se na osnovu anamneze, radioskopije, radiografije, endoskopije i histoloških analiza. Terapija uključuje lijekove poput nitrata i blokatora kalcijumovih kanala koji smanjuju pritisak donjeg jednjaka. Pneumatska dilatacija često daje dobre rezultate, dok dijetetski režim sa čestim, manjim obrocima tečne i kašaste hrane pomaže u smanjenju iritacije jednjaka. Hirurški zahvati imaju dugotrajniji efekat u liječenju ahalazije.