Akutna disekcija aorte: Simptomi, dijagnoza i hitno hiruško lečenje za spas života

Uvod

Akutna disekcija aorte je ozbiljno stanje koje zahtijeva hitnu medicinsku i hiruršku intervenciju. Usled velikog pritiska krvi, intima aorte se cepa, stvarajući lažni kanal koji može pritisnuti pravi lumen i ugroziti cirkulaciju. Najčešće se rascep javlja neposredno iznad aortnog zaliska ili distalno od leve potključne arterije.

Klasifikacija

DeBakeyjeva podela razlikuje tri tipa disekcije: Tip I zahvata ascendentnu aortu, luk i descendentni torakalni segment; Tip II je ograničen na ascendentni deo; Tip III počinje distalno od leve supklavije i dijeli se na IIIA (do dijafragme) i IIIB (proteže se u abdominalnu aortu). Stanford klasifikacija deli disekciju na tip A (sa zahvaćenim ascendentnim djelom) i tip B (bez zahvaćenog ascendentnog dijela).

Simptomi i nalazi

Glavni simptom je iznenadni, jak, razdirući bol u grudima ili leđima, koji može zračiti u vrat, ruke ili trbuh. Hemodinamski status varira; krvni pritisak može biti povišen, normalan ili nizak. Mogući su asimetrični pulsi na ekstremitetima i dijastolni šum usljed insuficijencije aortnog zaliska. Prisutni su i neurološki simptomi kod okluzije grana aorte.

Dijagnostika

Za dijagnozu se koriste EKG, EhoKG, KT i MRI. Rendgen toraksa može pokazati prošireni gornji medijastinum, dok TTE i TransOe EhoKG precizno prikazuju disekciju i funkciju srca. KT sa kontrastom je preko 90% senzitivna u identifikaciji lažnog i pravog lumena, kao i lokalizaciji rascepa. MRI detaljno prikazuje protok krvi bez kontrasta. Aortografija ostaje zlatni standard za prikaz zahvaćenosti grana.

Lečenje

Hitna hirurška intervencija je potrebna za DeBakey tip I i II, dok se tip III operiše samo ako postoji ruptura ili komplikacije. Medicinsko lečenje se sastoji od agresivne kontrole krvnog pritiska i praćenja u jedinici intenzivne njege. Na-nitroprusid se koristi u kombinaciji sa beta-blokerima, a cilj je održavanje sistolnog pritiska između 100-120 mmHg.

Postoperativno praćenje i prognoza

Nakon operacije, pacijenti se prate radi prevencije aneurizmi i komplikacija. Preživljavanje nakon hirurške reparacije je značajno poboljšano, s petogodišnjim preživljavanjem oko 57%, u poređenju s vrlo lošom prognozom bez liječenja.