Akutna insuficijencija kore nadbubrežnih žlijezda: Simptomi, uzroci i hitno liječenje adrenalne krize

Šta je akutna insuficijencija kore nadbubrežnih žlijezda?

Akutna insuficijencija kore nadbubrežnih žlijezda, poznata i kao adisonska ili adrenalna kriza, predstavlja ozbiljan i često smrtonosan poremećaj izazvan naglim smanjenjem ili potpuni prestanak lučenja steroidnih hormona nadbubrežne žlijezde.

Uzroci nastanka adrenalne krize

Najčešće se javlja tokom razvoja Addisonove bolesti kao posljedica stresnih događaja. Takođe, akutna insuficijencija može nastati usljed krvarenja u ranije zdravim nadbubrežnim žlijezdama, teških intoksikacija, malignih infektivnih bolesti, antikoagulantne terapije, primjene inhibitora steroidogeneze, nakon suprarenalektomije ili naglog prekida dugotrajne kortikosteroidne terapije.

Klinička slika

Adrenalna kriza se brzo razvija sa izraženom slabosti i iscrpljenošću. Karakteristični su drastičan pad krvnog pritiska (često nemjerljiv), ubrzan puls, intenzivna cijanoza, visoka temperatura i groznica. Pacijenti učestalo povraćaju, imaju jake bolove u stomaku i neprekidne prolive. Dolazi do teške dehidracije, značajnog smanjenja urina, te se može razviti akutna bubrežna insuficijencija sa potpunim prestankom izlučivanja urina. Često se javljaju kožne promjene poput petehijalnih krvarenja i velikih podliva, a kasnije delirijum, meningealni sindrom, kolaps i koma.

Dijagnostika

Dijagnoza se postavlja na osnovu kliničkog pregleda, laboratorijskih analiza i EKG nalaza. Određivanje hormonskih nivoa nije prioritet u hitnoj situaciji.

Hitno liječenje adrenalne krize

Neophodno je brzo liječenje u jedinicama intenzivne njege. Terapija se sastoji u nadoknadi hormona kore nadbubrežnih žlijezda i normalizaciji volemije. Koriste se brzodelujući hormoni, infuzije izotoničnih rastvora natrijum hlorida i glukoze, antibiotici, te po potrebi dopamin ili angiotenzin.