Ambrozija u Srbiji: Kako prepoznati, ukloniti i zaštititi se od opasne alergije na polen ambrozije

Šta je ambrozija i kako izgleda?

Ambrozija je jednogodišnja korovska biljka visine od jednog do metar i po. U Evropi je zastupljeno oko 20 vrsta, a najčešća je kratka ambrozija (Ambrosia artemisiifolia). Pojavljuje se sredinom aprila, sa uspravnom, razgranatom stabljikom obraslom grubim dlačicama. Njeni listovi su jajoliki, dlakavi i perasto deljeni, a žućkasti cvetovi formiraju grozdaste cvasti na vrhu stabljike i grana. Cveta od jula do prvih mrazeva i proizvodi polen koji izaziva alergije. Ambrozija brzo raste na kultivisanim površinama, prilagođava se različitim usevima i proizvodi velike količine semenki koje klijaju i do 39 godina, čineći njenog širenje teškim zaustaviti.

Kako efikasno ukloniti ambroziju?

Najlakši način uklanjanja ambrozije je fizičko čupanje zajedno s korenom, uz nošenje zaštitnih rukavica zbog dlačica na stabljici. Za veće površine preporučuje se košenje prije cvetanja ili primjena pesticida. Mnoge zemlje, poput Mađarske i Kanade, sprecijalizovano uređuju uništavanje ove biljke, uključujući novčane nagrade i kazne za vlasnike privatnih parcela gde ambrozija raste.

Alergijska reakcija na polen ambrozije

Oko 10% stanovništva je alergično na polen ambrozije, koja proizvodi preko sto miliona zrna polena godišnje. Polen lako izaziva simptome kao što su kijavica, svrab nosa, crvene oči, kašalj i otežano disanje. Neki ljudi imaju i reakcije na koži ili probavne tegobe povezane sa unakrsnim reakcijama hrane kao što su lubenice, banane i paradajz. U Srbiji je procenjeno da oko 400.000 osoba pati od alergijskog rinitisa, a broj obolelih raste svake godine.

Preventivne mere i lečenje alergije na ambroziju

Prevencija uključuje izbegavanje izlaska ujutro kada je koncentracija polena najveća, zatvaranje prozora, izbegavanje vetrovitih dana, redovno pranje ruku, kose i odeće, suzdržavanje od sušenja veša na otvorenom, često usisavanje i tuširanje posle boravka napolju. Za one koji rade u baštama preporučuje se nošenje maske. Lekari savetuju korišćenje antihistaminika kod uporne alergije i preporučuju posetu alergologu za adekvatnu dijagnozu i lečenje.