Slepo crevo nije beskorisno: Zašto je važno za mikrobiotu i imuni sistem čovjeka

Slepo crevo kao evolucioni rudiment

Slepo crevo je mala, crvolika struktura prikačena na debelo crevo. Dugo vremena se smatralo da je slepo crevo evolucioni rudiment bez značaja za ljude, te da uzrokuje probleme poput upale (apendicitisa) koja zahtijeva hitnu operaciju, apendektomiju. Često se i preventivno uklanja profilaktičkom apendektomijom. Evolucioni rudimenti su organi koji su nekada bili neophodni, ali su tokom vremena izgubili funkciju. Čarls Darvin je opisao te zaostale organe u ljudskom tijelu kao ostatke evolucije.

Funkcija slepog creva kod životinja i ljudi

Istraživanja su pokazala da biljojedi imaju veće slepo crevo koje im pomaže u varenju biljaka, dok je kod čovjeka drevnog doba, koji je bio pretežno biljojed, slepo crevo pomagalo pri varenju složene biljne hrane. S razvojem ishrane i toplinskom obradom hrane, ta funkcija je oslabjela i smatra se da je slepo crevo kod ljudi evoluiralo u manju, manje aktivnu strukturu.

Mikrobiota i slepo crevo

Za razliku od ranijih uvjerenja, današnja istraživanja ističu da slepo crevo nije beskorisno. Ono služi kao skladište korisnih bakterija koje u slučaju potrebe mogu ponovo nastaniti debelo crijevo. Te 'dobre' bakterije pomažu održavanju ravnoteže mikrobiote i štite od štetnih mikroorganizama. Kod upotrebe antibiotika često se narušava ravnoteža mikroba u crijevima, što može izazvati probavne smetnje. Slepo crevo time djeluje kao zaštitni rezervat korisnih bakterija koje podržavaju zdravu crijevnu floru.

Uloga slepog creva u imunološkom sistemu

Novo dobijeni podaci pokazuju da slepo crevo sadrži limfoidne ćelije koje pomažu u borbi protiv infekcija. Slepo crevo učestvuje u imunološkoj funkciji crevne sluznice, posredovano B- i T-limfocitima izvan timusa. Ova uloga je značajna u jačanju ranih imunoloških reakcija i odbrani od ozbiljnih infekcija. Neke studije navode i povezanost prisutnosti slepog creva sa produženjem životnog vijeka kod sisara, jer aktivniji imuni sistem može biti efikasniji u odbrani od štetnih faktora.