Antraks: Simptomi, uzrok, dijagnoza i efikasno liječenje Bacillus anthracis infekcije

Uzrok nastanka antraksa

Antraks izaziva Bacillus anthracis, gram-pozitivan, aeroban i nepokretan štapić. Ovaj patogen je posebno opasan za biljojede poput konja, goveda, koza i ovaca. Spore antraksa mogu biti prisutne u različitim prerađevinama zaražene stoke – uključujući meso, kožu, krzno, vunu i rogove.

Način zaraze i rizične grupe

Ljudi se najčešće zaraze direktnim kontaktom sa oboljelim ili uginulim životinjama, kao i radom u industriji prerade stočnih proizvoda. Takođe, moguća je infekcija konzumiranjem termički nedovoljno obrađenog mesa ili mleka oboljelih životinja.

Klinička slika antraksa

Bolest se javlja u dva oblika:

1. Spoljašnji ili kožni antraks – najčešći oblik poznat kao pustula maligna. Manifestuje se na otkrivenim dijelovima tijela, gdje ulazna vrata čine kožne povrede. Počinje kao okrugla promjena boje kože (makula), zatim prelazi u papulu i vezikulu ispunjenu tečnošću. Vezikula razvija nekrozu i crnu, suvu, jasno ograničenu krustu poznatu kao antraksna krusta. Taj stadijum može trajati i do 20 dana. Učestalo je bolno oticanje regionalnih limfnih žlijezda, a opšti simptomi su povišena temperatura, jeza, groznica i bolovi u mišićima.

Maligni edem – javlja se na licu, očnom kapku ili sluzokožama, bez stvaranja pustule, sa difuznim, bledim i bezbolnim otokom koji se brzo širi. Na sluzokožama se formiraju mehurići koji pucaju i dovode do nekroze, a može doći i do ugušenja kod zahvaćenosti usne duplje i jezika.

2. Unutrašnji antraks – plućni oblik nastaje udisanjem spora, sa simptomima sličnim gripu: malaksalost, bol u grudima, suvi kašalj, povišena temperatura. Napredovanjem dolazi do hemoragičnog medijastinitisa, otežanog disanja, pada krvnog pritiska i kolapsnog stanja.
Crevni antraks se javlja nakon unosa kontaminiranih životinjskih proizvoda i karakterišu ga povraćanje krvavog sadržaja, učestale krvave stolice i teško opšte stanje koje može dovesti do smrti u roku od 2-3 dana.
Antraksna sepsa je najteži oblik, sa teškom infekcijom, intoksikacijom i kardiovaskularnim kolapsom uz metastatska žarišta po tijelu.

Dijagnoza i liječenje

Dijagnoza antraksa se postavlja na osnovu anamneze, epidemioloških podataka i kliničke slike, a potvrđuje bakteriološkom kulturom direktnog uzorka iz pustule. Bakterije se traže u razmazu i kulturi sadržaja lezije.

Bolest se uspješno liječi benzilpenicilinom. Kod unutrašnjih oblika veoma je važna simptomatska terapija – korekcija acidobaznog statusa, primjena kardiotonika i održavanje prohodnosti vazdušnih puteva.