Bipolarni poremećaj: Uzroci, simptomi i efikasno liječenje manične depresije

Šta je bipolarni poremećaj?

Bipolarni poremećaj karakterišu oscilacije raspoloženja od duboke depresije do intenzivne euforije. Ove promjene mogu brzo mijenjati ili trajati nekoliko dana. Neki pacijenti doživljavaju dominantno depresivne faze sa rijetkim maničnim epizodama.

Uzroci bipolarnog poremećaja

Tačan razlog nastanka nije u potpunosti poznat, ali postoje snažni dokazi da je bipolarni poremećaj nasljedan i da postoji genetska predispozicija. Mozak osoba sa bipolarnim poremećajem je osjetljiviji na emocionalni i fizički stres, a dolazi i do poremećaja u prenošenju nervnih impulsa koji regulišu mir i stabilnost.

Promjene u neurohemijskom balansiranju mozga utiču na raspoloženje, san i apetit. Stresne situacije, prekid važnih odnosa, promjene života ili prekomjerna stimulacija mogu izazvati hemijske neravnoteže koje pokreću manične epizode.

Klinička slika i simptomi

Bipolarni poremećaj se kod svakog pacijenta manifestuje drugačije, sa različitim brojem i tipom epizoda. Neki ljudi imaju više maničnih faza, dok drugi češće pate od depresije. U maničnoj ili ranom stadijumu (hipomanija) dolazi do povećanog zadovoljstva, samopouzdanja, kreativnosti i energije.

Manične epizode mogu eskalirati u ispoljenu maniju sa euforijom, impulsivnim ponašanjem, neadekvatnim rasuđivanjem, smanjenjem sna i povećanom razdražljivošću. U najtežim slučajevima javljaju se psihotični simptomi poput halucinacija i zabluda.

Faza depresije nakon manične obično donosi fizički i emotivni kolaps, sa simptomima tugovanja, gubitka interesa, poremećajima sna, umorom, problemima s koncentracijom i samoubilačkim mislima.

Dijagnoza i liječenje

Dijagnoza se postavlja detaljnim ispitivanjem i razgovorom sa pacijentom, a često i uz pomoć porodice. Lečenje se zasniva na upotrebi psihostabilizatora, antidepresiva, antipsihotika i anksiolitika za stabilizaciju raspoloženja i funkcionalnosti.

Uz lijekove, psihoterapija i podrška su ključni za dugoročni uspjeh. Edukacija pacijenata i članova porodice, kao i uključivanje u grupe za podršku, poboljšavaju kvalitet života osoba sa bipolarnim poremećajem.