Endometrioza: Uzroci, simptomi i najsavremenije metode liječenja za uspešnu borbu protiv steriliteta

Šta je endometrioza?

Endometrioza je stanje u kojem se tkivo sluzokože materice, tj. endometrijum, nalazi izvan unutrašnjosti materice. Ovo tkivo raste, deblja se i krvari u svakom menstrualnom ciklusu, slično onom koje je u samoj materici. Međutim, kada je endometrijum van materice, može pritiskati okolne organizme i dovesti do kratkoročnih i dugoročnih problema, uključujući sterilitet.

Uzroci i teorije nastanka

Nastanak endometrioze objašnjava više teorija. Jedna sugeriše da ćelije trbušne maramice mijenjaju oblik i postaju ćelije endometrijuma. Druga teorija govori o pritoku krvi i ćelija endometrijuma kroz jajovode tokom menstruacije, što dovodi do njihovog usađivanja u trbušnoj šupljini. Takođe, zbog poremećaja imunološkog sistema, endometrioza se smatra i autoimunom bolešću. Nasljedni faktori povećavaju rizik, jer određene krvne ćelije imaju veću tendenciju obolijevanja.

Klinički simptomi endometrioze

Najčešći simptomi uključuju jake menstrualne bolove koji mogu biti nepodnošljivi, bol u donjem dijelu stomaka i izvan menstruacije, obilna krvarenja te intenzivan bol tokom seksualnih odnosa i pražnjenja crijeva. Endometrioza se javlja samo u reproduktivnom dobu žene, nestaje prije menopauze uslijed smanjenja ovarijalnih hormona. U nekim slučajevima može izazvati začepljenje jajovoda i neplodnost. Kada zahvata mokraćnu bešiku, izaziva učestale i bolne mokrenje, koje se nastavljaju od nekoliko dana nakon menstruacije do njenog kraja, a dijagnoza se postavlja cistoskopijom.

Dijagnostika i liječenje

Veće promjene endometrioze i ciste vidljive su ultrazvukom, dok se manje otkrivaju laparoskopijom. Liječenje može biti konzervativno ili hirurško. Analgetici poput ibuprofena ili naproksena preporučuju se za ublažavanje bolova, često se koristi hormonska terapija gestogenima koji atrofiraju endometrijumsko tkivo. Ova terapija traje i do šest mjeseci, dok se kod težih oblika pristupa operaciji. Tokom trudnoće simptomi obično nestaju i ne javljaju se dugo vremena nakon poroda.