Hipertireoza: Simptomi, uzroci i savremeni načini liječenja Gravesove bolesti

Šta je hipertireoza?

Hipertireoza predstavlja sistemsko oboljenje u kojem je nivo hormona štitne žlijezde znatno povišen. Ova bolest karakteriše ubrzani metabolizam izazvan prekomjernom proizvodnjom hormona te iste žlijezde. Jedan od najpoznatijih oblika hipertireoze je Bazedova bolest, poznata i kao Gravesova bolest ili Morbus Graves-Basedow. Klinički se ovome stanju često pridaje naziv tirotoksikoza, što označava toksični efekat viška tiroidnih hormona u organizmu.

Učestalost i uzroci

Hipertireoza najviše pogađa odrasle žene, naročito u dobi od 30 do 50 godina. Etiologija bolesti nije potpuno razjašnjena, ali se smatra da ima snažnu genetsku komponentu, posebno kod Gravesove bolesti koja se svrstava u autoimune poremećaje. Uzroci mogu biti raznovrsni, uključujući tumore na štitnoj žlijezdi, hipofizi, testisima ili jajnicima, virusne infekcije štitne žlijezde, kao i prekomjeran unos tiroidnih hormona ili joda.

Znaci i simptomi hipertireoze

Tipični simptomi bolesti uključuju egzoftalmus (ispupčene očne jabučice), povećanu štitnu žlijezdu, ubrzan rad srca, pojačano znojenje, intoleranciju na toplotu, gubitak tjelesne težine, otežano disanje pri naporu, toplu i vlažnu kožu, uvećanu slezinu, periferni edem, lomljivu kosu, pojačanu glad, nervozu, umor, mišićne grčeve, kao i menstrualne nepravilnosti kod žena. Metabolizam bolesnika je ubrzan, što može izazvati izražene emocionalne promjene poput ekstremnih emocija, plakanja, depresije, kao i perioda mentalne euforije.

Dijagnoza i komplikacije

Dijagnoza se potvrđuje kombinacijom fizikalnog pregleda i laboratorijskih analiza koje pokazuju povišene vrijednosti tiroidnih hormona (T3 i T4) i smanjen nivo TSH u serumu. Najveća opasnost je razvoj tireotoksične krize, akutnog i ozbiljnog pogoršanja simptoma koje zahtijeva hitnu hospitalizaciju zbog mogućih komplikacija poput groznice i aritmija.

Liječenje hipertireoze

Liječenje hipertireoze uključuje primjenu antitiroidnih lijekova, radioaktivnog joda ili hirurške intervencije. Sedativi se mogu koristiti za smirenje pacijenta, dok adrenergički blokatori pomažu u kontroli simptoma kao što su drhtavica, nemir i tahikardija. Radioaktivni jod najčešće se koristi kod osoba srednje dobi i nije preporučen trudnicama. Hirurško odstranjenje dijela štitne žlijezde, tiroidektomija, primjenjuje se kod onih koji ne reaguju na lijekove, imaju jake nuspojave ili povećanu žlijezdu sa rizikom od karcinoma.