Gonartroza kolena: Uzroci, simptomi i savremeni načini liječenja artroze zgloba koljena

Šta je gonartroza?

Gonartroza predstavlja oblik artroze koji zahvata koleno. To je degenerativna bolest zglobne hrskavice koja dovodi do promjena i drugih dijelova koljenog zgloba, poput zglobne čaure i kosti, uz prateći bol i smanjenje funkcije zgloba.

Uzroci nastanka gonartroze

Iako su istraživanja intenzivna, tačni uzroci degenerativnih bolesti zglobova poput gonartroze još uvijek nisu u potpunosti razjašnjeni. Proces starenja tkiva, uticaj spoljnih faktora, hormonski poremećaji i genetska predispozicija igraju značajnu ulogu. Postoje primarne artroze, kod kojih se javlja slabost hrskavice nepoznatog porijekla uz normalno opterećenje, kao i sekundarne artroze koje nastaju usljed drugih stanja poput povreda, urođenih deformiteta zglobova, metaboličkih i endokrinih poremećaja ili upalnih procesa.

Klinička slika gonartroze

Koleno je najčešće zahvaćeni zglob. U početnoj fazi javlja se bol prilikom aktivnosti kao što su penjanje i silazak stepenicama, te kratkotrajna ukočenost nakon mirovanja. Mogu se pojaviti krepitacije pri pasivnim pokretima. Kasnije dolazi do ograničenja pokretljivosti, zadebljanja zgloba, nestabilnosti usled slabljenja mišića kvadricepsa i olabavljenja tetiva, što uzrokuje osjećaj "klecanja" koljena. Varus deformacija zgloba je česta posljedica, koja dodatno pogoršava stanje i stabilnost zgloba.

Dijagnostika gonartroze

Dijagnoza se postavlja na osnovu simptoma i potvrđuje rendgenskim snimkom, gdje se vide karakteristične promjene na zglobovima. Treba napomenuti da rendgenske promjene ne moraju uvijek biti u potpunoj saglasnosti sa kliničkom slikom. U rijetkim slučajevima koriste se i naprednije radiološke metode poput CT i magnetne rezonance.

Liječenje gonartroze

Promjene na hrskavici i kosti su nepovratne. Cilj liječenja je ublažavanje bola i spazma, poboljšanje funkcije zgloba, sprečavanje kontraktura i omogućavanje normalnih svakodnevnih aktivnosti. Terapija obuhvata primjenu lijekova (analgetici, antireumatici, antiflogistici, miotonolitici), fizikalnu terapiju (hidroterapiju, kineziterapiju i elektroterapiju) te hirurške metode koje uključuju palliative, kauzalne zahvate, artroplastiku ili artrodezu, kao i eksperimentalne tehnike zamjene ili regeneracije hrskavice.