Idiopatska trombocitopenijska purpura: Uzroci, simptomi, dijagnoza i najefikasniji tretmani

Šta je idiopatska trombocitopenijska purpura?

Idiopatska trombocitopenijska purpura (ITP), poznata i kao Morbus Werlhof, jeste autoimuni poremećaj u kojem trombociti budu obloženi antitijelima i zbog toga dolazi do njihove povećane razgradnje u slezini. Uzrok nastanka bolesti varira – u akutnim slučajevima često su to virusi, infektivni agensi, lijekovi ili nutritivni alergeni, dok uzrok hronične ili idiopatske forme ostaje nepoznat.

Simptomi i klinička slika bolesti

Akutna ITP najčešće pogađa djecu mlađu od deset godina, obično nakon virusne infekcije gornjih disajnih puteva. Simptomi se brzo javljaju u vidu krvarenja po koži (petehije, ekhimoze) i sluzokoži usne šupljine, nosa, probavnog i urogenitalnog sistema. Prognoza je povoljna, s obzirom na spontano nestajanje simptoma unutar nekoliko dana do nekoliko sedmica.

Hronična ITP, tj. klasična Werlhofova bolest, češća je kod mlađih žena do 40 godina. Početak je postepen sa povremenim krvarenjima poput petehija, modrica, produženih menstrualnih krvarenja (menometroragija) i krvarenja iz nosa (epistaksa). Broj trombocita može biti normalan godinama prije pojave bolesti. Tok bolesti karakterišu naizmenični periodi remisije i recidiva, a spontana izlječenja su rijetka.

Komplikacije, dijagnoza i liječenje

Najozbiljnija komplikacija ITP-a je krvarenje u centralnom nervnom sistemu. Dijagnoza se postavlja na osnovu kliničke slike i laboratorijskih nalaza, pri čemu je broj trombocita smanjen, a prisutna može biti i sideropenijska anemija. Vreme krvarenja je produženo, antitijela su prisutna na trombocitima, dok je vijek trombocita skraćen.

Osnovno liječenje uključuje primjenu kortikosteroida i eventualno splenektomiju, odnosno uklanjanje slezine. Pacijenti koji ne reaguju na ovaj tretman mogu biti liječeni imunosupresivnim lijekovima poput vinkristina, ciklofosfamida i azatioprina. U slučaju teških krvarenja, koristi se potpuna podržavajuća terapija trombocitima.