Kako nervni sistem kontroliše disanje: uloga respiratornih centara i magnetnih osobina u regulaciji ventilacije

Nervni sistem i regulacija alveolarne ventilacije

Nervni sistem precizno podešava alveolarnu ventilaciju prema potrebama organizma kroz respiratorne centre (RC) smeštene u retikularnoj supstanci između kičmene moždine i srednjeg mozga, tačnije u moždanom stablu i ponsu. Ovi centri se sastoje od gustih skupova sive mase bogato prokrvljenih i bogatih kiseonikom, što omogućava generisanje mikro struja jonizujućeg kosmičkog zračenja (KZ) koje se prenosi aksonima do mišića dijafragme i rebara, uzrokujući inspirijum.

Fiziologija respiratornih centara i mikrostrujni impulsi

Dorzalna grupa neurona u RC određuje ritam disanja i odašilje repetitivne plotune akcionih potencijala čak i kada su presečeni svi periferni nervi, što pokazuje njihovu sposobnost samostalnog generisanja ritma zahvaljujući lokalnim mikro strujama izazvanim jonizujućim kosmičkim zracima. Ovi impulsi uzrokuju udah, dok elastično povlačenje pluća i grudnog koša dovodi do izdisaja. Ventralna grupa neurona aktivira se prilikom povećane potrebe za vazduhom, pokrivajući teži fizički rad.

Hemijska i elektronska kontrola disanja

Kontrola disanja se ostvaruje hemijski putem hemosenzitivnog područja u produženoj moždini, gde joni vodonika stimulišu neurone, i preko perifernih hemoreceptora u karotidnim i aortnim telašcima koji detektuju niske nivoe kiseonika u krvi. Promene u koncentracijama CO2, pH i O2 moduliraju ritam i snagu respiratornih impulsa. Magnetne osobine molekula i promenljive mikro temperature utiču na ove procese i generaciju mikrostruja.

Uloga kosmičkog zračenja i magnetizma u respiraciji

Kosmičko zračenje kao jonizujući faktor stvara elektronske mikro struje u CNS-u koje su ključne u prenosu impulsa ka respiratornim mišićima. Magnetne promene izazvane disocijacijom ugljene kiseline i brzinom protoka krvi kroz hemoreceptore stimulišu respiratorni centar, omogućavajući vrlo brzu adaptaciju ventilacije sa metabolizmom, naročito tokom fizičkog rada.

Zaključak

Regulacija disanja zavisi od složene interakcije nervnih i hemijskih faktora, uključujući važnu ulogu kosmičkog zračenja i magnetnih osobina u prenosu nervnih impulsa. Ovaj sofisticirani sistem omogućava održavanje stalnih vrednosti O2, CO2 i pH u krvi u skladu sa potrebama organizma, čak i tokom značajnog povećanja mišićne aktivnosti, dopunjujući i objašnjavajući do sada poznate fiziološke mehanizme.