Kako Prepoznati i Liječiti PTSP: Simptomi, Uzroci i Efektivni Metodi Terapije Posttraumatskog Stresnog Poremećaja

Uzroci nastanka PTSP-a

Posttraumatski stresni poremećaj (PTSP) nastaje nakon psihološki traumatičnih događaja koji ugrožavaju život ili izazivaju ozbiljne povrede osobe ili drugih. Ovi stresori mogu biti individualni ili se doživljavaju u grupama. Uobičajeni uzroci su nasilni napadi poput silovanja, saobraćajne nesreće, prirodne katastrofe kao što su zemljotresi i uragani. Takođe, gledanje stradanja drugih ili saznanje da je bliska osoba u opasnosti može izazvati razvoj PTSP-a.

Klinička slika PTSP-a

Osobe koje su doživele pretnju sopstvenom ili tuđem životu mogu odmah reagovati šoknim stanjem koje može prerasti u akutni stres, a ako simptomi traju duže od tri meseca javlja se PTSP. Ukoliko traje od šest meseci do dve godine, smatra se hroničnim, a produženi PTSP može dovesti do trajnih promena ličnosti. Traumatski događaji uključuju rat, nasilje, mučenje, otmicu, prirodne katastrofe, teške nesreće i po život opasne bolesti.

Simptomi PTSP-a

Simptomi se obično javljaju unutar tri meseca nakon traume, ali mogu i kasnije. Ključni simptomi su višestruki: ponovno proživljavanje traume putem živih sećanja ili noćnih mora, izbegavanje podsećanja na događaj, smanjen interes za aktivnosti, osećaj otuđenosti, te pojačana budnost sa nesanicom, razdražljivošću i poteškoćama u koncentraciji. Često se javljaju i napadi panike. PTSP utiče na psihofizičku kondiciju i značajno smanjuje kvalitet života.

Lečenje PTSP-a

Lečenje ima cilj povratak psihičke ravnoteže i obuhvata individualnu, grupnu, porodičnu i bračnu psihoterapiju, farmakoterapiju sa antidepresivima i anksioliticima, kao i socioterapiju za razvoj socijalnih veština. Najbolji rezultati postižu se kombinacijom ovih pristupa. Terapija se može odvijati u bolnici, dnevnoj bolnici ili ambulantno, s tim da je poželjno izbegavati bolnički smeštaj kad god je moguće. Važna je podrška stručnjaka za uspešan oporavak od PTSP-a.