Kongenitalni sifilis: simptomi, dijagnoza i efikasno liječenje penicilinom

Šta je kongenitalni sifilis?

Kongenitalni sifilis nastaje uslijed infekcije ploda u materici tokom trudnoće. Iako trudnoća može umanjiti kliničke simptome sifilisa kod majke, fetus često razvija težu formu bolesti sa nesigurnim ishodom. Uzročnik je bakterija Treponema pallidum, koja ima karakterističan dugačak i tanak oblik i pokreće se rotirajući oko svoje osi. Ova spiroheta stimuliše imuni odgovor kako humoralni, tako i ćelijski te je odgovorna za jednu od najsloženijih polnih bolesti. Da bi se plod zarazio, bakterija mora biti prisutna u krvi majke, što se najčešće događa u ranim stadijumima majčine bolesti.

Klinička slika kongenitalnog sifilisa

Ishod trudnoće zavisi od stadijuma majčine bolesti i može uključivati kasni pobačaj, mrtvorođenost, rođenje djeteta sa jasnim znakovima bolesti ili naizgled zdravog djeteta koje kasnije može razviti simptome. Ukoliko infekcija nastane u kasnoj trudnoći, dijete može izgledati zdravo pri rođenju, ali se simptomi pojave unutar 2 do 4 sedmice. Kod oboljelih novorođenčadi javljaju se simptomi poput hepatosplenomegalije, osipa, oteklih zglobova, anemije, žutice, rinitisa sa krvlju i gnojem u nosu, limfadenopatije, distrofije kosti, periostitisa, nefrotskog sindroma, miokarditisa, uveitisa i upale mrežnjače. Bebe su često slabe, sa niskom porođajnom težinom i suhim, naboranim kožom, sličnoj koži starijih osoba. Koža dlanova i tabana ima crvenu boju, a ubrzo se pojavljuju tamno crveni infiltrati posebno oko usta i genitalija. Oštećenje centralnog nervnog sistema se javlja u polovini slučajeva, iako je rijetko vidljivo odmah nakon rođenja.

Dijagnoza i liječenje

Dijagnoza se postavlja mikroskopskim pregledom lezija, placente i amnionske tečnosti, kao i serološkim testovima kojima se potvrđuje prisustvo bakterije. Liječenje se najčešće sprovodi penicilinom, dok se kod alergije upotrebljavaju alternativni antibiotici poput eritromicina ili tetraciklina. Pravovremena dijagnoza i adekvatno liječenje ključni su za uspješan ishod i prevenciju ozbiljnih komplikacija kongenitalnog sifilisa.