Listerioza: Uzroci, Simptomi, Dijagnoza i Prevencija Infekcije Gram Pozitivnom Bakterijom

Uzrok i prenos listerioze

Listerioza je izazvana gram pozitivnom, slabo patogenom bakterijom Listeria monocytogenes. Do infekcije dolazi putem kontaminirane hrane, sisanja, pupčanika, kongenitalno, aerogeno, hematofagnim insektima ili preko oštećene sluznice usta. Ova bakterija može dospjeti u hranu preko tla ili vode, a životinjski nosioci su često izvor kontaminacije mesnih i mlečnih proizvoda.

Prehrambeni proizvodi u riziku

Bakterija se često nalazi u nepasterizovanom mleku, sirevima, sladoledu, sirovom povrću, mesnim prerađevinama, sirovoj i kuvanoj živini, te u svim vrstama sirovog i dimljenog mesa i ribe, čak i pod propisanim hladnim uslovima čuvanja.

Rizik kod trudnica i imunokompromitovanih

Trudnice su oko 20 puta sklonije listeriozi u odnosu na zdrave odrasle osobe. Infekcija fetusa može nastati intrauterino ili tokom porođaja, manifestujući se meningitisom. Kod odraslih osoba bolest napada imunosupresivne pacijente, kao što su bolesnici sa dijabetesom, cirozom ili drugim oboljenjima.

Klinička slika

Period inkubacije traje od 7 do 30 dana. Preporođajna infekcija može izazvati pobačaj, prevremeni porođaj ili smrt novorođenčeta, dok se infekcija tokom porođaja manifestuje meningitisom koji traje 1 do 3 nedelje. Novorođenčad često obolijeva od septikemije ili granulomatoznog oblika bolesti. Kod starije djece i odraslih bolest se najčešće javlja kao gnojni meningitis ili meningoencefalitis sa simptomima poput visoke temperature, glavobolje, povraćanja, konvulzija i poremećaja svijesti.

Dijagnoza i liječenje

Dijagnoza je izazovna jer su serološki testovi neprecizni; ključno je izolovati uzročnika iz uzorka. Lečenje se oslanja na penicilin G ili ampicilin i traje još 3-4 sedmice nakon nestanka simptoma. Uspješnost liječenja zavisi od brzine dijagnoze i početka terapije.

Prevencija listerioze

Prevencija se temelji na sprječavanju kontaminacije hrane tokom proizvodnje i pripreme. Trudnice i imunokompromitovani treba da izbjegavaju nepasterizovane mlečne proizvode i gotovu hranu koja se ne zagreva dovoljno. Takođe, mesni proizvodi kao što su viršle i kobasice moraju biti temeljno zagrejani, a nespotrošeni ostaci dobro podgrejani. Sirovo povrće mora biti pažljivo oprano prije konzumacije.