Opasnost mobilnih telefona: Kako elektromagnetno polje utiče na zdravlje dece i odraslih

Uvod u problematiku mobilne telefonije

Mobilna telefonija ostvaruje davnašnji san o neposrednoj komunikaciji bez obzira na udaljenost. Do 2005. godine bilo je oko 1.4 milijarde korisnika širom svijeta, što pokazuje koliko je ova tehnologija sveprisutna. Međutim, elektromagnetno polje (EMP) koje emituju mobilni telefoni postavlja pitanja o sigurnosti jer dugotrajno izlaganje može imati nepredvidive zdravstvene posljedice.

Potencijalne opasnosti za zdravlje

Izlaganje EMP može promijeniti funkciju hematopoetskog, reproduktivnog, moždanog i koštanog tkiva. Najveći problem je to što se efekti javljaju tek nakon mnogo godina. Posebno je zabrinjavajuća upotreba mobilnih telefona kod djece i mladih, zbog čega neke zemlje poput Engleske savjetuju roditeljima ograničavanje korišćenja mobilnih aparata na najviše 10 minuta dnevno. Ovo je zbog istraživanja koja povezuju EMP sa većom pojavom leukemije kod djece.

Istorijski pregled istraživanja

Prve sumnje na štetnost EMP-a potiču iz 1995. godine kada je dr Bruce Hocking primijetio povećanu stopu leukemije kod dece koja žive blizu televizijskih repetitora. Kasnije su neki naučnici osporavali ove nalaze, ali podaci vojske pokazuju da vojnici koji su radili uz radarske instalacije imaju višestruko povećan rizik od leukemije i tumora mozga. Najdrastičniji primer je istraživanje izraelskog vojnog lekara dr Richtera, koje pokazuje da je 7 od 25 vojnika izloženo kancerogenim oboljenjima.

Epidemiološki podaci i njihovo značenje

Iako su ovi podaci jasni, javnost je dugo zanemarivala opasnost jer epidemiološke studije u široj populaciji nisu pokazale značajni porast rizika. Mobilni telefoni smatrani su slabim izvorima zračenja, a nisu postojala ni upozorenja o njihovoj upotrebi kod djece. Međutim, novija ispitivanja pokazuju da postoji prag jačine magnetskog polja iznad kojeg nastaju štetni efekti, naročito kod mladih.

Uticaj na hematopoetsko tkivo

Važno istraživanje dr Troska sa Mičigenskog univerziteta pokazalo je da izlaganje hematopoetskog tkiva magnetnom polju od 40mG dovodi do promena sličnih onima izazvanim kancerogenim hemikalijama. Na osnovu više takvih studija, međunarodni ekspertski tim je 2000. godine preporučio upozorenja za korišćenje mobilnih telefona kod dece, uključujući označavanje jačine magnetnog polja i stepena apsorpcije (SAR) koji korisnik prima.

Preporuke i budućnost istraživanja

Preliminarna ispitivanja na Medicinskom fakultetu ukazuju da mobilni telefoni u stanju mirovanja ne prelaze dozvoljene granice, ali tokom aktivnog korišćenja mogu višestruko premašiti ove limite. Takođe, primećeni su poremećaji u ponašanju i biohemijski poremećaji, naročito kod mladih eksperimenatalnih životinja. Zbog toga je ključno ozbiljno shvatiti preporuke o ograničavanju upotrebe kod mladih, jer elektromagnetno zračenje iz svakodnevne tehnologije postaje sve jače i može dovesti do kasnih neželjenih efekata.

Završne misli

Na kraju, reči astronoma o mobilnom telefonu na površini Meseca koji bi emitovao signal četiri puta jači od svih kosmičkih signala zajedno, ukazuju na snažan i širok spektar elektromagnetnih talasa koje koristimo svakodnevno. Zato treba povećati svest o opasnostima i merama zaštite, naročito za najmlađe korisnike.