Ožiljne laringo-trahealne stenoze: Uzroci, simptomi i savremeni pristupi u liječenju disajnih suženja

Uzroci ožiljnih laringo-trahealnih stenozama

Ožiljne laringo-trahealne stenoze predstavljaju suženje disajnih puteva koje nastaje poslije povreda ili infekcija grkljana i dušnika. Glavni uzroci uključuju posttraumatske povrede izazvane mehaničkom silom, opekotinama ili zračenjem. Takođe, stenoze se mogu javiti nakon hirurških intervencija poput traheotomije, dugotrajne intubacije, tireotomije ili parcijalnih laringektomija. Infektivne stenoze danas su rijetke, ali se nekad javljale nakon bolesti poput difterije, tuberkuloze, sklera ili luesa.

Klinička slika i simptomi

Glavni simptomi stenozama laringa i traheje su otežano disanje (dispneja) i promjena glasa (disfonija), a moguća je i disfagija, odnosno otežano gutanje. Stenotična oštećenja koja se odnose samo na sluznicu najčešće izazivaju promjene u funkciji larinksa. Kada su zahvaćene i hrskavične strukture s perihondrijumom, prognoza je lošija zbog mogućeg zahvatanja kriko-aritenoidnog zgloba koji može dovesti do ankiloze. Povrede mogu pratiti i infekcije i sekvestracija hrskavice.

Dijagnoza

Dijagnoza se zasniva na anamnezi, kliničkom pregledu i specijalizovanim ORL metodama kao što su indirektna i direktna laringoskopija, kao i na radiografskoj procjeni larinksa i traheje.

Metode liječenja

Za liječenje se najčešće primjenjuju endolarinksna dilatacija i hirurško uklanjanje stenotičnih oštećenja. Izbor metode zavisi od lokacije i stepena oštećenja, kao i od starosti pacijenta. Veće stenoze zahtijevaju traheotomiju i postavljanje specijalnog tubusa za dilataciju larinksa. Teške varijante liječe se uklanjanjem ožiljka kroz laringofisuru i postavljanjem stalnog tubusa radi održavanja lumena. U nekim slučajevima dolazi do ponovne pojave stenozama, čak i nakon uspješne hirurške intervencije.