Palijativna nega: Kako ublažiti bol i patnju neizlečivo bolesnih pacijenata u Srbiji

Palijativna terapija i njen značaj

Iako medicina značajno napreduje, i dalje se suočavamo sa stanjima teških bolesti kod kojih nije moguće očekivati izlečenje. Palijativna terapija je usmerena na ublažavanje patnji koje prate ove bolesti, pružajući ne samo medicinsku nego i psihološku, socijalnu i duhovnu podršku pacijentima i njihovim porodicama. U siromašnijim društvima, ova pomoć je često nedovoljna, čime se pojačava patnja neizlečivo bolesnih i njihova patnja porodice i prijatelja.

Razvoj palijativnog lečenja

Prvi pokret za palijativno lečenje nastao je 1967. godine u Velikoj Britaniji, a obuhvata formiranje multidisciplinarnih timova u bolnicama, domovima zdravlja i specijalizovanim ustanovama. U ove timove, pored lekara, uključeni su i psiholozi, socijalni radnici, medicinske sestre, kao i sveštenici, kako bi se obezbedila sveobuhvatna podrška.

Simptomi terminalne faze bolesti

Terminalna faza teških bolesti može zahvatiti ljude svih uzrasta, mada je najčešća kod starijih. Najčešće tegobe koje pacijenti tada imaju su bolovi na različitim mestima, otežano disanje, mučnina, problemi sa ishranom i stolicom, poremećaji mokrenja, smanjena pokretljivost, poremećaji sna, kao i strah i psihičke teškoće.

Terapijski pristup i izazovi

Ublažavanje ovih tegoba sprovode lekari različitih specijalnosti, poput onkologa, neurohirurga, internista, pulmologa i drugih, često onih koji su ranije lečili pacijenta. Palijativna nega se razlikuje po tome što nije usmerena ka izlečenju već ka poboljšanju kvaliteta života. Zbog toga su potrebni specifični terapijski protokoli, iskustvo lekara i timska saradnja sa snažnom emotivnom i socijalnom podrškom.

Okruženje i podrška u palijativnoj nezi

Najefikasnije je palijativno lečenje obavljati u kućnim uslovima, gde se pacijent oseća najprijatnije. Međutim, povremene hospitalizacije su neophodne zbog iznenadnog pogoršanja simptoma koje se ne mogu rešiti kod kuće. Nažalost, u našim zdravstvenim institucijama ova vrsta nege je često zapostavljena, što je problem i u bogatim zemljama. Svaka zajednica ima obavezu da obezbedi dostojanstven kvalitet života neizlečivo bolesnim pacijentima i njihovim porodicama, smanjujući njihovu patnju koliko god je moguće.