Plummer-Vinsonov sindrom: Simptomi, uzroci, dijagnoza i efikasno liječenje anemije i otežanog gutanja

Šta je Plummer-Vinsonov sindrom?

Plummer-Vinsonov sindrom (PVS), poznat i kao Patterson-Brown Kelly sindrom, karakteriše se teškom anemijom izazvanom manjkom gvožđa, otežanim gutanjem, atrofičnim promjenama na sluzokoži usta, jezika, ždrela i jednjaka, kao i koilonihijom – noktima oblika kašike.

Uzroci i učestalost

Iako tačan uzrok PVS-a i dalje nije poznat, smatra se da manjak gvožđa, genetska predispozicija i autoimuni faktori igraju važnu ulogu. Ovaj sindrom je bio veoma učestao tokom 20. vijeka, posebno među sredovječnim ženama u Skandinaviji. Krajem vijeka učestalost je značajno opala zahvaljujući poboljšanoj ishrani i dodavanju gvožđa brašnu.

Klinička slika i simptomi

Najčešće se javljaju između 40. i 70. godine života, a u 90% slučajeva pogađa žene. Simptomi uključuju otežano gutanje čvrste hrane, napade gušenja, slabost, umor i otežano disanje usljed anemije, bledilo kože, ranice u uglovima usana (angularni cheilitis), upalu jezika (glossitis), koilonihiju i strikture jednjaka.

Dijagnoza

Dijagnoza se postavlja na osnovu simptoma uz potvrdu kompletnom krvnom slikom, testovima gvožđa kao što su serumsko gvožđe, TIBC, UIBC, feritin i endoskopskim pregledima i radiološkim kontrastnim snimcima jednjaka.

Liječenje i ishrana

Glavni cilj liječenja je korekcija manjka gvožđa i pronalaženje osnovnog uzroka, poput gastrointestinalnog krvarenja ili autoimunih bolesti. Simptomi se najčešće povuku nakon uzimanja preparata gvožđa. Otežano gutanje izazvano strikturama može se ublažiti mehaničkom dilatacijom jednjaka. Preporučuje se sporije jedenje, konzumiranje manjih obroka i detaljno žvakanje hrane, naročito mesa.

Prognoza

Prognoza kod Plummer-Vinsonovog sindroma je obično dobra, pod uslovom da ne dođe do komplikacija kao što su karcinomi jednjaka ili ždrela. Većina pacijenata uspješno reaguje na liječenje gvožđem, promjene u ishrani i mehaničku dilataciju jednjaka.