Rak vulve: Uzroci, simptomi, stadijumi i savremeni načini liječenja sa prognozom

Uzroci i faktori rizika raka vulve

Nastanak raka vulve povezan je sa različitim zapaljenskim procesima u vagini i vulvi, kao i infekcijom humanim papiloma virusom (HPV). Ostali faktori uključuju intraepitelnu neoplaziju, hipertrofične leukoplakije i polne bolesti. Rak vulve češće pogađa gojazne žene, dijabetičarke i osobe koje su ranije liječene od raka vrata materice.

Klinička slika

Makroskopski, tumor se pojavljuje kao bradavica prekrivena orožalim naslagama ili kao ulceracija, često na podlozi prekanceroznih promjena poput krauroze ili leukoplakije vulve. Karcinom in situ manifestuje se kao modrocrvena bradavičasta promjena koja često uzrokuje svrab. Može dugo trajati ili prerasti u invazivni karcinom. Najčešće se javlja na unutrašnjoj strani velikih i malih usana te klitorisu. Ovo oboljenje metastazira rano u regionalne limfne žlijezde, a udaljene metastaze mogu zahvatiti jetru, pluća i druge organe. Simptomi uključuju svrab vulve, pečenje i kasnije neugodan sekret.

FIGO klasifikacija karcinoma vulve

- Stadijum 0: karcinom in situ (morbus Boowen i neinvazivni morbus Paget)
- Stadijum I: tumor na vulvi do 2 cm bez metastaza
- Stadijum II: tumor veći od 3 cm bez metastaza
- Stadijum III: tumor zahvata uretru, vaginu ili anus sa metastazama u regionalnim limfnim žlijezdama
- Stadijum IV: tumor prodire u bešiku, rektum ili vaginu, žlijezde su zahvaćene

Prognoza i dijagnoza

Prognoza zavisi od veličine tumora i stepena širenja bolesti. Dijagnoza se postavlja na osnovu anamneze, kliničkog pregleda, citologije, biopsije i patohistološkog nalaza.

Liječenje

Kod karcinoma in situ vrši se široka ekscizija do zdrave granice, dok se invazivni karcinom liječi radikalnom vulvektomijom uz limfadenektomiju u kombinaciji sa zračnom terapijom. Lokalni recidivi nastaju u 1-5% slučajeva ranog stadijuma i u 10-15% uznapredovale bolesti nakon radio- i hemoterapije. Preživljavanje u ranim fazama dostiže oko 80%, dok kod uznapredovalog stadijuma 60% pacijentica umire u roku od pet godina. Praćenje bolesnica podrazumijeva kontrole na 3-4 mjeseca prve dvije godine, potom dva puta godišnje do pet godina, a zatim jednom godišnje doživotno.