Simptomi, dijagnoza i lečenje mnogostrukog mijeloma: savremeni pristup i kliničke karakteristike

Uzrok nastanka mnogostrukog mijeloma

Uzrok mnogostrukog mijeloma, kao i kod drugih malignih limfoma, ostaje nedovoljno razjašnjen. Etiološki faktori mogu uključivati infektivne agense, nasledne i genetske poremećaje, poremećaje imuniteta, kao i uticaj hemijskih supstanci, jonizujućeg zračenja i onkogenih virusa.

Klinička slika

Najčešći simptom je bol u kostima, uz nastanak litičkih lezija koje oštećuju kosti bez stvaranja nove koštane mase. Zbog ovih oštećenja mogu nastati patološke frakture, koje ponekad pritiskaju kičmenu moždinu. U četvrtini slučajeva prva manifestacija bolesti može biti pojava infekcija, naročito ponavljanih zapaljenja pluća. Povećan nivo kalcijuma u organizmu može uzrokovati oštećenje bubrega i bubrežnu insuficijenciju. Pored toga, pacijenti često imaju simptome poput umora, glavobolje, smetnji vida, mučnine, povraćanja, poliurije, pojačane žeđi, što može rezultirati dehidratacijom, konfuzijom ili čak komom. Takođe, moguća su oštećenja nerava. Hematološki poremećaji uključuju anemiju u osamdeset odsto slučajeva, kao i poremećaje zgrušavanja krvi.

Dijagnoza

Za postavljanje dijagnoze neophodan je trijas simptoma koji obuhvata plazmocitom koštane srži, litičke lezije kostiju i prisustvo M-komponente belančevina u urinu ili serumu. Laboratorijske analize uključuju kompletnu krvnu sliku, broj trombocita, aspiraciju i biopsiju koštane srži, kao i ispitivanje urina i seruma za detekciju M-komponente. Takođe se određuju nivoi kalcijuma, kreatinina, viskoznost seruma i imunoglobulina. Karakterističan nalaz je ‘‘rulo fenomen’’ u perifernom razmazu zbog slepljenih crvenih krvnih zrnaca.

Lečenje

Lečenje mnogostrukog mijeloma nije usmereno ka izlečenju, već ka kontroli bolesti. Terapija se prilagođava individualnim potrebama pacijenta i često je neodređenog trajanja. Standardni tretman uključuje pulsnu terapiju alkilirajućim lekovima kao što su L-fenilalanin mustard, ciklofosfamid ili hlorambucil, u kombinaciji sa prednizonom, kortikosteroidom. Efikasnost terapije procenjuje se prema uklanjanju simptoma i smanjenju M-komponente u serumu. Početni tretman obično traje između jedne i dve godine, a terapija komplikacija je od izuzetne važnosti.