SLE i sistemske bolesti vezivnog tkiva: simptomi, dijagnoza i savremeno lečenje koje morate znati

Šta su sistemske bolesti vezivnog tkiva (SBVT)?

Sistemske bolesti vezivnog tkiva su grupa zapaljenskih autoimunih oboljenja koja mogu zahvatiti gotovo sve organe i tkiva. Među njima su sistemski eritemski lupus (SLE), primarni Sjögrenov sindrom, antifosfolipidni sindrom, sistemska skleroza, polimiozitis, dermatomiozitis, mešovite bolesti vezivnog tkiva, overlap sindrom, Stillova bolest odraslih i vaskulitisi. Sve ove autoimune bolesti karakteriše multisistemsko zahvatanje, prisustvo autoantitela i oštećenje malih krvnih sudova (vaskulitis).

Sistemski eritemski lupus (SLE) — klinički aspekti

SLE je hronična autoimuna bolest sa veoma raznolikim kliničkim slikama. Najčešće su pogođeni koža, zglobovi, seroze, hematopoetsko tkivo, bubrezi i centralni nervni sistem. Tipičan kožni znak je malarni ili leptirasti osip. Mišićno-koštane manifestacije uključuju artralgije, artritis i mijalgije. Mogu biti zahvaćeni i bubrezi, pluća, srce, nervni sistem i hematološki sistem. Hronična inflamacija i terapija glukokortikoidima doprinose ranoj aterosklerozi, a antifosfolipidna antitela povećavaju rizik od tromboza i spontanih pobačaja.

Serologija, komplement i dijagnoza

Antinukleusna antitela (ANA) su pozitivna kod oko 95% bolesnika, dok su antitela na dvolanačnu (ds) DNK specifična i prisutna kod oko 70%. Ostala važna anti-ENA antitela su anti-Sm, anti-SSA (Ro), anti-SSB (La) i drugi. Smanjeni nivoi komplementa C3 i C4 prate aktivnost bolesti. Za dijagnozu se često koriste revidirani ACR kriterijumi iz 1997. godine — prisustvo četiri ili više od jedanaest kliničko-laboratorijskih kriterijuma.

Lečenje

Lečenje zavisi od težine bolesti: blagi kožno-zglobni oblici obično zahtevaju niske doze glukokortikoida i antimalarike, dok su za teške oblike sa zahvatanjem bubrega i CNS potrebni imunosupresivi. Ispituju se i biološki lekovi. „U svakom slučaju treba istaći da je terapija lupusa individualna, ali i doživotna, a uspeh lečenja u velikoj meri zavisi od saradnje između lekara i bolesnika”.