Sve što treba da znate o Bordetella pertussis i magarećem kašlju: Simptomi, prenos i liječenje

Bordetella pertussis: osnovne karakteristike

Bordetella pertussis je mali, kratki, nepokretni Gram-negativni bacil, aerobni, koji proizvodi toksine koji omogućavaju prianjanje na trepljasti epitel, smanjuju cilijarnu aktivnost, izazivaju nekrozu epitela i povećavaju leukocitozu, limfocitozu i hemaglutinaciju.

Način prenošenja i rizične grupe

Izvor zaraze su isključivo bolesnici koji su zarazni od 2 do 4 sedmice od početka bolesti. Prenosi se kapljičnim putem putem respiratornih sluzokoža. Najviše obolijevaju djeca predškolskog uzrasta, od 1 do 5 godina, ali se često javlja i kod odojčadi.

Klinička slika bolesti i stadijumi

Bordetella pertussis izaziva akutnu i visoko zaraznu bolest - veliki kašalj (pertussis), karakterističan po napadima kašlja sa zacenjivanjem. Nakon inkubacije od 7 do 14 dana, bolest prolazi kroz tri faze:

Kataralni stadijum: Suv i neproduktivni kašalj bez temperature, koji traje oko nedelju dana, postepeno pojačavajući i noću.

Stadijum zacenjivanja: Pojavljuju se paroksizmalni, spazmodični kašljevi praćeni zacenjivanjem, češći noću i mogu biti izazvani hranjenjem, hladnim zrakom ili uzbuđenjem. Napadi traju 1-2 minuta sa specifičnim zvukom poput njakanja magarca. Na kraju napada iskašljava se viskozna sluz, često se javlja povraćanje. Djeca su umorna, drže se za namještaj, sa crvenim, suznim očima i isplaženim jezikom, što se naziva facies pertussica. Nakon napada nastupa faza refraktornosti bez kašlja, koja traje 2-3 sedmice.

Stadijum rekonvalescencije: Smanjuju se i skraćuju zacenjivanja, nestaje povraćanje i bolesnik se oporavlja tokom 2-3 sedmice ili mjesec dana.

Dijagnostika i liječenje

Za mikrobiološku dijagnozu koristi se nazofaringealni bris i aspirat bronhijalne sluzi, uz kulturu na Bordet-Gengou podlozi i direktna fluorescentna antitela. Serološki testovi nemaju veći značaj.

Liječenje se sastoji od 14-dnevne antimikrobne terapije i simptomatske podrške uključujući fenobarbiton, salbutamol i kortikosteroide. U teškim slučajevima potrebna je intubacija i mehanička ventilacija.

Prevencija

Prevencija bolesti se zasniva na obaveznoj vakcinaciji koja predstavlja ključni vid zaštite od Bordetella pertussis infekcije.