Sve što treba da znate o HPV virusu: Tipovi, simptomi, dijagnoza i lečenje humani papiloma virusa

Šta je HPV i koliko je rasprostranjen?

Humani papiloma virusi (HPV) su velika grupa virusa prisutnih u populaciji i odgovorni su za nastanak raznih promena na koži i sluzokožama — od benignih bradavica do malignih bolesti. Do sada je identifikovano preko 100 tipova HPV-a, a pojedini tipovi izazivaju različite bolesti, uključujući genitalne bradavice i karcinom genitalnog trakta.

Razlikovanje tipova HPV-a i povezanih bolesti

Prvi HPV tipovi izolovani su 1978. godine (HPV 5 i 8), a kasnije su otkriveni i drugi, kao što su HPV 6 i mnogi drugi. Neki tipovi uzrokuju dobroćudne promene, poput kondiloma, dok su drugi povezani sa maligne bolesti. Na primer, HPV 7 je povezan sa bradavicama kod mesara i veterinara, dok HPV 5 i 8 izazivaju retku genetski uslovljenu bolest sa opsežnim bradavicama.

HPV i maligni karcinomi

Više od 20 tipova HPV-a vezano je za urogenitalne infekcije. Neki izazivaju kondilome, dok drugi predstavljaju visok rizik za karcinom i premalignične promene, naročito na vratu materice kod žena. Primarni tipovi visokog rizika su HPV 16, 18 i 33, koji se češće nalaze u slučajevima invazivnog raka vrata materice i različitih stepena prekanceroznih lezija (CIN 1 do CIN 3).

Klasifikacija i onkogeni rizik HPV tipova

Tipovi HPV se dele u grupe niskog rizika (npr. 6, 11, 30) koji izazivaju uglavnom benigni kondilom, i visokog rizika (npr. 16, 18, 31) povezane sa malignim promenama. Postoji i kategorija srednjeg rizika, a istraživanja i dalje otkrivaju nove tipove i njihove karakteristike.

Način prenosa i inkubacija HPV infekcija

HPV se prenosi isključivo sa čoveka na čoveka putem kontakta, najčešće polnim putem direktnim kontaktom sa inficiranim područjem. Period inkubacije može trajati od 2 do 9 meseci, a u nekim slučajevima i nekoliko godina, što otežava rano otkrivanje i povećava rizik od prenosa.

Dijagnoza i preventivni pregledi

Dijagnoza HPV infekcije najčešće se postavlja na osnovu kliničke slike, dok je potrebna citološka i patohistološka analiza u sumnjivim slučajevima. Važni su preventivni pregledi kod ginekologa i urologa, kao i testiranje prisustva HPV DNA. Ključna je anamneza, što uključuje i informacije o partnerkinom Papa testu.