Sve što treba da znate o ranuli: Uzroci, simptomi i savremeni tretmani sublingvalnih cista

Šta je ranula?

Ranula predstavlja retencijsku cistu sublingvalne pljuvačne žlezde ili cistu akcesornih pljuvačnih žlezda u podu usne duplje. Nastaje uslijed nakupljanja pljuvačke zbog opstrukcije kanala žlezde.

Uzroci nastanka ranule

Protrahovana mikrotrauma i blaga infekcija su glavni uzroci nastanka ove ciste. Trauma je obično posredovana oštrim ivicama zuba tokom ničeća, a kasnije i karijesnih zuba koji iritiraju sluznicu posebno u području kanala sublingvalne žlezde. Takva iritacija dovodi do zapaljenja i opstrukcije izlaznog kanala. Inflamatorni edem, deskvamirani epitel i fibrin mogu izazvati suženje kanala, što uzrokuje zadržavanje pljuvačke i formiranje retencijske ciste.

Klinička slika i pojavljivanje

Ranula se najčešće ispoljava kod djece u fazi smene zuba i prepubertetskom periodu. Sublingvalne ciste deli se na površne i duboke prema njihovoj lokalizaciji. Površne se nalaze u podu usne duplje, između mandibule i korena jezika, iznad milohioidnog mišića, najčešće sa jedne strane, ali mogu tokom vremena preći preko srednje linije.

Duboke ranule nastaju kada ciste prodru kroz mišićni sloj i uđu u submandibularni ili submentalni prostor, tada se manifestuju kao cistični tumori različite veličine. Palpacijom se osećaju kao bezbolne, elastične cistične tvorbe ispod kože.

Ranula sadrži mukozni sadržaj koji je kod novonastalih cista bistar, a kod starijih gušći i mutan sivo-bijele ili ćilibarske boje.

Moguće smetnje i simptomi

Površne i duboke sublingvalne ciste često ne izazivaju značajne smetnje, ali veće ciste mogu podići jezik i ometati jelo i govor.

Metode liječenja

Za liječenje sublingvalnih cista primjenjuju se hirurške metode: marsupijalizacija, enukleacija, ekscizija ciste sa sublingvalnom ili akcesornom pljuvačnom žlezdom, kao i ekstraoralna ekscizija duboko smještenih cisti. Ove procedure omogućavaju uklanjanje ciste i sprečavaju ponovnu pojavu problema.