Sve što treba da znate o vitiligu: simptomi, uzroci, lečenje i prognoza bolesti kože

Šta je vitiligo i koliko je čest?

Vitiligo je stečena depigmentacija kože koja se često širi i može napredovati. Ova bolest se javlja kod 1-2% populacije, najčešće između 10. i 30. godine života. Vitiligo je često povezan s drugim bolestima kao što su dijabetes, poremećaji štitne žlijezde, perniciozna anemija, alopecija areata i Addisonova bolest.

Uzroci i faktori rizika za nastanak vitiliga

Razlozi za razvoj vitiliga još nisu u potpunosti razjašnjeni, ali se u oko 30% slučajeva smatra nasljednim oboljenjem. Pretpostavlja se da dolazi do oštećenja melanocita, ćelija odgovornim za pigment kože, uslijed nepoznatih razloga. Faktori koji mogu izazvati pojavu vitiliginih mrlja uključuju ponovljene opekotine od sunca, traume na koži i emocionalni stres. Sve češće se vitiligo smatra autoimunim oboljenjem.

Simptomi vitiliga

Vitiligo se manifestuje kao jasno ograničena, mlečno bijela polja na koži, obično kružnog oblika i simetrično raspoređena. Promjene se često javljaju na zglobovima prstiju, laktovima, koljenima, oko prirodnih otvora kao što su oči, nos, usta, anus i vagina, te oko pupka i u pazušnim jamama. Povremeno mogu biti zahvaćene i sluzokože te dlake. Na rubovima ovih promena može se javiti hiperpigmentacija.

Dijagnoza i liječenje

Dijagnoza vitiliga postavlja se uglavnom na osnovu kliničkog pregleda, a potvrđuje se patohistološkim nalazom nakon biopsije. Terapija nije uvek efikasna, ali najdelotvornija je fototerapija, naročito PUVA tretman koji kombinuje psoralen uzimanje oralno ili lokalno sa UVA zračenjem. Lokalni kortikosteroidi se primjenjuju tokom 1-2 mjeseca, a moguća je i hirurška transplantacija epidermisa. Depigmentacija preostalih pigmentnih područja koristi se kod veoma raširenih promena, dok se tonirani preparati koriste za prekrivanje vitiliginih mrlja.

Posebne mjere i prognoza

Zbog nedostatka melanina, vitiligine mrlje su izuzetno osjetljive na sunce i često se na izloženim mjestima javljaju opekotine praćene svrabom i žarenjem. Iz tog razloga je nužna upotreba krema sa visokim SPF faktorom kao i sistemskih antimalarika. Prognoza bolesti je nepredvidiva – moguće je da dođe do spontanog povraćaja pigmenta, ali češće promjene imaju tendenciju postepenog širenja. Repigmentacija obično počinje na rubovima i perifolikularno, postepeno popunjavajući depigmentisana područja.