Trombofilija u trudnoći – simptomi, dijagnoza i najsigurnije terapije za prevenciju komplikacija

Šta je trombofilija?

Trombofilija označava stanje pojačane koagulacije krvi, koje može dovesti do formiranja krvnih ugrušaka u krvnim sudovima, poznatih kao tromboza. Iako se ne smatra bolešću, jer mnogi ljudi sa dijagnostikovanim stanjem nemaju simptome, zahteva pažljivo praćenje i terapiju ukoliko nastanu problemi. Trombofilija može biti nasledna ili stečena tokom života, pri čemu su trudnice posebno izložene povećanom riziku zbog promena koje se javljaju u organizmu tokom trudnoće. Faktori kao što su uzimanje određenih lekova i nezdrav stil života dodatno mogu povećati verovatnoću nastanka trombofilije kod žena u drugom stanju.

Trombofilija i trudnoća

Tokom trudnoće, telo se prilagođava da smanji rizik od krvarenja, ali ukoliko žena ima trombofiliju, to može povećati opasnost od ozbiljnih komplikacija, kao što su ponovljeni pobačaji, mrtvorođenost, abrupcija placente i preeklampsija. Iz tog razloga, trudnice treba da obaveste lekara o postojanju trombofilije, bilo lično ili u porodici, već na prvom prenatalnom pregledu.

Simptomi trombofilije

Trombofilija često nema očigledne simptome dok se ne pojavi krvni ugrušak. Najčešći simptomi venske tromboze su bolovi i otoci u nogama, dok plućna embolija može izazvati bol u grudima, kratak dah i stezanje. U nekim slučajevima, ugrušci mogu nastati u neobičnim mestima kao što su mozak, creva ili jetra, što može dovesti do glavobolja i probavnih problema. Arterijska tromboza može izazvati srčani ili moždani udar i probleme u trudnoći kao što su preeklampsija i smanjen rast fetusa.

Komplikacije trombofilije u trudnoći

Posebno kod sindroma antifosfolipidnih antitela (APS) rizik od komplikacija tokom trudnoće je veći. Mogu se javiti: intrauterino ograničenje rasta, insuficijencija posteljice, preeklampsija, prevremeni porođaj, pobačaj i mrtvorođenost. Zbog ovih potencijalnih problema, rana dijagnoza i praćenje su ključni.

Dijagnoza i lečenje

Dijagnoza trombofilije se postavlja analizom krvi, a procenu rizika i terapiju vodi hematolog. Lečenje može uključivati niskodoznu terapiju aspirinom koja sprečava zgrušavanje trombocita, kao i primenu heparina koji razbija postojeće ugruške i sprečava nove. Terapija se najčešće nastavlja tokom cele trudnoće i nekoliko nedelja nakon porođaja, a primena lekova kao što su varfarin nije preporučljiva u trudnoći zbog rizika po plod. Za žene sa prethodnim pobačajima ili mrtvorođenošću propisuju se aspirin i niskomolekularni heparin, što značajno smanjuje rizik od komplikacija.