Uzrok i simptomi upale crvuljka: Kako prepoznati i kada je potrebna hitna operacija

Uzrok nastanka upale crvuljka

Glavni uzrok bolesti je blokada na izlazu crvuljka, što sprečava njegovo pražnjenje. Ova prepreka dovodi do oticanja crvuljka zbog nakupljanja tečnosti i sluzi, otežanog oticanja venske krvi i limfe, kao i razmnožavanja bakterija. Najčešće se crvuljak začepi stvrdnutim masama stolice koje se formiraju oko biljnih vlakana. Biljna vlakna povećavaju volumen stolice, skraćuju vreme njenog prolaska kroz debelo crevo i time doprinose stvaranju fekalita, što je okidač za nastanak upale.

Klinička slika i simptomi

Crvuljak može biti u različitim položajima, zbog čega simptomi mogu varirati. Početni znak je obično slabo ograničen bol u predelu oko pupka koji nastaje grčenjem crvuljka. Moguća je i pojačana potreba za pražnjenjem creva i puštanjem gasova, koji ne ublažavaju bol. Javljaju se mučnina i povraćanje, dok se bol posle 4-6 sati lokalizuje u donjem desnom delu trbuha, gde je najčešće smješten crvuljak. Ukoliko se nalazi van tog mesta, simptomi mogu biti drugačiji. Bolesnici mogu imati gubitak apetita, zatvor, ali i proliv. Ukoliko crvuljak pukne, bol može kratkotrajno da se smanji, ali se ubrzo pogoršava i širi se na čitav trbuh, koji postaje tvrd na dodir, što označava akutni abdomen.

Pregledom se utvrđuju povišena ili normalna temperatura, ubrzan puls, povišeni leukociti i CRP, obloženi jezik i karakterističan položaj tela koji smanjuje bol. Ukoliko se ne reaguje na vrijeme, može doći do gangrene, pucanja crvuljka i širenja infekcije po trbušnoj duplji, što može ugroziti život.

Dijagnoza i lečenje

Dijagnoza se zasniva na anamnezi, fizičkom pregledu sa posebnim testovima na bol u donjem desnom delu trbuha, i laboratorijskim analizama. Lečenje je isključivo hirurško i podrazumijeva hitno uklanjanje crvuljka (apendektomiju) kako bi se sprečile komplikacije.