Zašto je pravilno pranje ruku ključno za prevenciju zaraznih bolesti i kako to pravilno raditi

Važnost higijene ruku

Redovno i pravilno pranje ruku predstavlja jednostavan, efikasan i jeftin način da spriječimo širenje brojnih zaraznih bolesti poput prehlade, gripa, infektivnih proliva i žutice, koje se mogu prenijeti putem nečistih ruku.

Istorijsko otkriće higijene

U sredinom XIX vijeka dr Ignaz Semmelweis, mađarski ljekar, otkrio je značaj higijene u medicini. Dok je radio u Bečkoj Opštoj bolnici, ustanovio je da puerperalna sepsa ili babinja groznica predstavlja zaraznu bolest čiju učestalost je moguće znatno smanjiti pranjem ruku. Primijetio je da je smrtnost od babinje groznice bila mnogo veća u klinici za studente, gdje su studenti prije pregleda porodilja radili obdukcije na leševima, nego u drugoj klinici. Nakon uvođenja obavezne dezinfekcije ruku rastvorom hlornog vapna, smrtnost je opala sa 12% na 3% u roku nekoliko sedmica.

Šta su mikroorganizmi i kako utiču na zdravlje

Mikroorganizmi uključuju bakterije, viruse, gljivice i praživotinje, od kojih neki mogu izazvati bolesti. Na našoj koži se nalazi rezidentna mikroflora koja nas štiti od patogenih mikroorganizama, dok se tranzitorna mikroflora sakuplja tokom svakodnevnih kontakata s kontaminiranim predmetima i površinama. Ovi potencijalni patogeni mogu ući u organizam preko usta, nosa, očiju ili oštećene kože.

Kako sprečiti širenje infekcija?

Pravilno pranje ruku je najbolji način da smanjimo širenje bolesti. Naviku pranja treba usaditi još u ranom djetinjstvu. Takođe, važno je štititi rane flasterima ili rukavicama jer oštećena koža omogućava lakši prodor infekcija.

Kada prati ruke?

Ruke je potrebno prati ne samo kada su vidljivo prljave, već i prije jela ili pripreme hrane, dojenja, kontakta s novorođenčetom ili bolesnim osobama, dodirivanja lica, nakon odlaska u toalet, brisanja nosa, kašljanja, mijenjanja pelena, dodirivanja kontaminiranih površina, kontakta s životinjama, čišćenja i povratka kući.

Pravilna tehnika pranja ruku

Skinite nakit, pokvasite ruke toplom vodom i nanesite sapun. Temeljno trljajte cijelu površinu ruku, uključujući dlanove, leđa ruku, prostore između prstiju i ispod noktiju, najmanje 30 sekundi. Isperite i osušite ruke čistim peškirom ili papirnim ubrusom koji je za jednokratnu upotrebu. U javnim toaletima koristite papirni ubrus za zatvaranje slavine.

Higijenska dezinfekcija ruku

Za dodatnu antisepsu, naročito u bolničkim uslovima, može se koristiti dezinfekciona sredstva na bazi alkohola nakon pranja ruku. Ona efikasno smanjuju broj mikroorganizama i primjenjuju se tako što se utrljavaju oko 30 sekundi dok se koža ne osuši. Kad voda nije dostupna, koriste se dezinfekciona sredstva u tečnom obliku ili vlažne maramice, posebno korisne u svakodnevnom životu ili zdravstvenim uslovima na terenu. Ipak, ona nisu dovoljna ako su ruke vidljivo prljave ili kontaminirane krvlju.