Zigomikoza: Simptomi, uzroci i najsavremeniji načini liječenja gljivičnih infekcija

Uzrok nastanka zigomikoze

Zigomikozu izazivaju gljivice iz rodova Basidiobolus i Conidiobolus, koje se nalaze u tlu, hlebu i trulom voću. Ova infekcija se češće javlja kod osoba sa oslabljenim imunitetom. Glavni faktori rizika uključuju nekontrolisani dijabetes melitus, leukemiju, limfome, transplantaciju organa, dugotrajnu upotrebu kortikosteroida, deferoksamina, metaboličku acidozu i dugotrajnu neutropeniju.

Klinička slika zigomikoze

Zigomikoza se ispoljava različito, zavisno od mjesta ulaska gljivice i faktora rizika. Najčešći je rinocerebralni oblik, karakterističan za pacijente sa dijabetesnom acidozom, gdje su zahvaćeni nos, oči i mozak. Simptomi uključuju povišenu temperaturu, bol u jednoj strani lica, glavobolje, nazalnu kongestiju, krvarenje iz nosa, poremećaje vida i letargiju. Mogući su i periorbitalni celulitis, proptoza i ograničeni pokreti očnih mišića. U težim slučajevima prisutne su nekrotične lezije na tvrdom nepcu i nazalnoj mukozi.

Plućna zigomikoza se javlja kod osoba sa hematološkim malignitetima i neutropenijom, sa simptomima kao što su visoka temperatura, bol u grudima i kratkoća daha. Gastrointestinalna zigomikoza izaziva bolove u stomaku, mučninu, povraćanje i dijareju, uz nekrotične lezije sa ishemijom i gangrenom. Obično se vidi kod osoba sa malnutricijom ili bubrežnim bolestima.

Kutana zigomikoza može biti primarna, nastala na mjestu traume, ili sekundarna usled širenja infekcije putem krvi. Karakteriše je oteklina sa eritemom i nekrotičnom ulceracijom sa crnim centrom, jasno ograničenom od okolnog tkiva.

Diseminovana zigomikoza nastaje najčešće iz plućne forme, širi se putem krvi do centralnog nervnog sistema i može uzrokovati glavobolje, groznicu, poremećaje vida, promjene svijesti, koma i neurološke deficite. Infekcija se može proširiti i na jetru, slezinu, bubrege, srce i kožu.

Dijagnoza i liječenje

Dijagnoza se postavlja kroz anamnestičke podatke, kliničke simptome, biopsiju zahvaćenog tkiva i patohistološki nalaz. Terapija zahtijeva agresivno hirurško uklanjanje zaraženog tkiva, kao i korekciju hiperglikemije i ketoacidoze. Prekidaju se lekovi poput kortikosteroida i deferoksamina, te se primjenjuju antifungalni lijekovi. Bez pravovremene i adekvatne terapije, zigomikoza može imati smrtonosan ishod.