Akutna limfocitna leukemija kod djece i odraslih: simptomi, uzroci i savremene metode liječenja

Šta je akutna limfocitna leukemija?

Akutna limfocitna leukemija (ALL) je maligna bolest krvi koju karakteriše prisustvo nezrelih i abnormalnih limfocita u krvi te koštanoj srži. Limfociti su ćelije koje proizvodi koštana srž i limfni sistem, a imaju važnu ulogu u odbrani organizma od infekcija. U ALL, limfociti ne sazrijevaju pravilno i dolazi do njihove prekomjerne proizvodnje, što utiče na normalnu funkciju krvi i imunog sistema.

Simptomi i dijagnoza

Glavni simptomi ALL nastaju zbog zamjene normalnih krvnih ćelija malignim, što vodi do anemije, povećane sklonosti infekcijama i lakšeg krvarenja. Često se javlja slabost, bledilo, vrtoglavica, bolovi u kostima ili zglobovima, naročito kod djece. Povišena temperatura i noćno znojenje su također česti. Diagnostika je kompleksna jer početni simptomi mogu biti slični gripu ili drugim infekcijama. Laboratorijski nalazi pokazuju anemiju, sniženi broj granulocita i trombocita, dok broj leukocita varira.

Učestalost i faktori rizika

ALL je najčešći tip akutne leukemije kod djece, čineći čak 80% slučajeva u dobi od 3 do 7 godina, dok kod odraslih čini oko 20% leukemija. Incidencija je oko 6 na 100.000 ljudi. Uzrok bolesti nije u potpunosti poznat, ali faktori poput izloženosti zračenju, otrovima poput benzena i genetske predispozicije mogu doprinijeti njenom razvoju.

Metode liječenja i prognoza

Liječenje se usmjerava hemioterapijom, najčešće kombinacijom 3 do 8 lijekova, a kod djece između 3 i 10 godina prognoza je povoljna sa preko 50% izliječenih. Kod odraslih, remisija može trajati oko 18 mjeseci u 70-80% pacijenata, ali postoji rizik od recidiva koji su teže liječivi. Petogodišnje preživljavanje kod odraslih je između 20 i 30%. Transplantacija koštane srži je ključna za pacijente sa ponovnim pojavama bolesti ili za one koji ne reaguju na konvencionalnu terapiju.