Akutno plućno srce – simptomi, dijagnoza i efikasno lečenje masivne plućne tromboembolije

Šta je akutno plućno srce?

Akutno plućno srce predstavlja naglu slabost desne srčane komore usljed izrazitog porasta pritiska u plućnoj arteriji, koja nastaje kada dođe do smanjenja plućne vaskularne mreže za preko 60%. Ovo se najčešće događa usljed masivne plućne tromboembolije bez prethodnih plućnih ili srčanih bolesti.

Uzroci nastanka akutnog plućnog srca

Glavni uzroci uključuju plućne embolije poput infarkta pluća izazvanih krvnim, masnim, vazdušnim ili tumorskim embolijama, zatim pritisak na plućnu arteriju tumorom, aneurizmom aorte, pneumotoraksom ili pneumonijama, kao i šantove između aorte ili leve komore i plućne arterije.

U 90% slučajeva, tromb koji dovodi do masivne tromboembolije potiče iz dubokih vena nogu i karličnih vena. Faktori rizika za vensku trombozu su bolesti srca, postoperativni period, trudnoća, dugotrajno ležanje, varikozne vene, kontraceptivi i gojaznost. Tromb se može odvojiti naglo usled promjene položaja ili naprezanja i dospjeti u desnu srčanu komoru ili plućnu arteriju.

Klinička slika akutnog plućnog srca

Najčešći simptom je otežano disanje (dispneja) koje se javlja u 95% slučajeva sa ubrzanim disanjem (tahipnejom). Bol u grudima pojavljuje se kod oko 60% bolesnika, širi se iza grudne kosti ka rukama ili ramenima i prati ga strah, bledilo i hladno preznojavanje. Može brzo da se razvije šok. Pleuralni bol se javlja kasnije, intenzivan je i pojačava se pri disanju i kašlju. Kašalj je suv i nadražajan. Gubitak svesti javlja se u oko 15% slučajeva, a ubrzan rad srca (tahikardija) kod 90% bolesnika. Pritisak krvi pada, a vidljive su natečene vratne vene i uvećana jetra.

Dijagnostičke metode

Dijagnoza se postavlja kroz anamnezu, klinički pregled, EKG, rendgenski snimak, ehokardiografiju, scintigrafiju pluća, kateterizaciju desnog srca i analizu gasova arterijske krvi. Laboratorijski nalazi mogu pokazati ubrzanu sedimentaciju, leukocitozu i povišene enzime SGOT, SGPT, LDH.

Načini liječenja

Bolesnik mora ostati u strogoj mirovanju. Primjenjuje se kiseonik, uspostavlja venski pristup i daje se infuzija glukoze, natrijum-hlorida ili plazma koloidnih rastvora. Krvni pritisak reguliše se dopaminom, a strah se suprimira sedativima. Antikoagulantna terapija se odmah uvodi, a u slučaju srčanog zastoja aktivira se kardiopulmonalna reanimacija.

Prevencija plućnih embolija

Prevencija uključuje rano otkrivanje i liječenje venskih tromboza antikoagulansima, antibioticima, ranije ustajanje nakon operacija i izbjegavanje dugotrajnog ležanja kod hronično oboljelih. Hirurške mjere podrazumijevaju podvezivanje vena donjih ekstremiteta i ugradnju kava filtra.