Aneurizme aorte: Uzroci, simptomi, dijagnoza i hitna hirurška terapija za prevenciju rupture

Šta su aneurizme i gde nastaju?

Aneurizme predstavljaju lokalizovano proširenje krvnih sudova, najčešće se javljaju na aorti ili perifernim arterijama. One nastaju kada dođe do oslabljenja zida krvnog suda. Uzroci uključuju aterosklerozu, infekcije poput sifilisa i gljivičnih infekcija, aortitis, traumu, kao i nasljednu predispoziciju.

Aneurizma abdominalne aorte i simptomi

Najvažnija aneurizma jeste ona na aorti, koja može biti prisutna u bilo kojem njenom dijelu, mada se u 75% slučajeva pojavljuje u abdominalnom dijelu. Obično počinje ispod bubrežnih arterija i može se širiti na ilijačne arterije. Simptomi obuhvataju dubok, probadajući i dugotrajni bol u lumbosakralnom predjelu, kao i izražene pulsacije u trbuhu. Palpacijom se često može osjetiti pulsacija aorte, a slušanjem se mogu čuti šumovi. Međutim, i velike aneurizme se ponekad teško dijagnostikuju isključivo fizikalnim pregledom.

Aneurizma torakalne aorte i klinička slika

Aneurizme u grudnom dijelu aorte najčešće stvaraju dubok, difuzan bol u grudnom košu, otežano gutanje, promuklost, iskašljavanje krvi ili suv kašalj.

Dijagnostičke metode

Utvrdjivanje veličine i karakteristika aneurizme najpreciznije se vrši CT-om sa intravenskim kontrastom. Ultrazvukom se može brzo procijeniti prisustvo aneurizme abdominalne aorte. Aortografija je korisna za određivanje proširenja iznad bubrežnih arterija. Kako većina pacijenata sa trbušnom aneurizmom ima generalizovanu aterosklerozu, neophodno je prije operacije temeljito ispitivanje kardiovaskularnog sistema.

Terapija i rizici rupture

Velicina aneurizme određuje terapijski pristup. Ruptura je rijetka ako je prečnik manji od 5 cm, ali se značajno povećava kod aneurizmi većih od 6 cm. U tim slučajevima se preporučuje hirurška intervencija, osim ako postoje kontraindikacije. Pucanje aneurizme praćeno je jakim bolom u donjem dijelu trbuha i leđima, a može dovesti do hipovolemijskog šoka i smrti. Ruptura aneurizme predstavlja hitno hirurško stanje, sa stopom smrtnosti oko 50% tokom operacije. Prognoza je naročito loša ukoliko se razvije disfunkcija bubrega nakon intervencije.